Vorige week was het Wereld Autisme Dag. Peter van Cappelle komt daar graag nog even op terug. Want vaak is er onbegrip, van beide kanten. Dan is het misschien handig om een autismepas aan te vragen?
Inmiddels heb ik al vaak benoemd dat ik onder het spectrum val en het zelfs in een boek verwerkt, dus misschien voelt het als overkill. Het is echter niet dat ik ermee te koop wil lopen (want geloof me: je kunt alleen geld verdienen aan een boek als je bestsellerschrijver bent bij een grote uitgeverij), maar dat ik een inkijkje wil geven voor mensen die er geen ervaring mee hebben. Of juist voor andere mensen uit het spectrum om iets van herkenning te geven, maar vooral het eerste vind ik belangrijk. Want ondanks dat er tegenwoordig veel aandacht voor is, is de wereld nog lang niet autisme-proof genoeg. Daar heb ik zelf tal van voorbeelden van ondervonden, en soms helaas nog altijd.
Iets waar ik gevoelig voor ben is voor plotselinge veranderingen (zoals ik eerder heb beschreven), en voor hoe er naar mij toe gecommuniceerd wordt. Nee, je hoeft mij niet als een royalty te behandelen. Ik vraag alleen om normale en duidelijke communicatie. Vaak als er miscommunicatie is, twijfel ik daar enorm aan over hoe ik het van mijn kant had kunnen aanpakken.
Maar het ligt vaak aan de situatie. Om een voorbeeld te geven: ik heb in de afgelopen jaren vaak verteld en geschreven over mijn volledig zelfstandige trip naar New York. Maar één ding heb ik er nooit bij verteld. Hoe ik op Schiphol op de dag van vertrek nog een paniekmoment moest overwinnen toen ik vlak voor onboarding random uit de rij werd gepikt. Het bleek een random check die blijkbaar gebruikelijk is voor het personeel van Schiphol, maar dat was mij niet duidelijk. Ik werd uit de rij gehaald met een aantal andere mensen en streng ondervraagt over wat ik dacht te gaan doen in New York. Ik raakte geïrriteerd, omdat ik mezelf van geen kwaad bewust was. Ik ging enkel op vakantie naar New York. “Je kunt meewerken, of het moeilijker maken voor jezelf”, zei de medewerker van Schiphol streng. Een nare ervaring die ik wel zonder kleerscheuren ben doorgekomen. Ik heb er na de reis nog over gemaild met Schiphol en verteld over mijn autisme en hoe dit overkwam. Hun excuus was dat ze dit niet konden zien aan mij, en daar lag gelijk ook de kern van het probleem in de hele samenleving.
Vaak is het onbegrip van beiden kanten. Zowel van mij als van de ander in dit soort situaties. Ik ben erg gevoelig ervoor als mensen mij op een bepaalde toon gaan aanspreken. Ik maakte het later nog een keer mee in Parijs, toen mijn vriendin en ik de Eiffeltoren wilden bezoeken. Ik hoorde niet helemaal goed wat de beveiliger tegen mij zei toen we bij de ingang onze bagage op een rolband moesten leggen. Blijkbaar was meneer ongeduldig en vond het toen nodig om tegen mij te schreeuwen. Mijn vriendin reageerde er beter op dan ik door even terug te lopen naar buiten, en het daarna nog een keer te proberen. “We both have autism”, legde ze nog uit aan de man in kwestie. Maar die had daar geen boodschap aan.
Dat was dan in het buitenland, maar in eigen land heb ik dit soort situaties ook vaak meegemaakt. Zoals een BOA die mij streng aansprak, omdat ik bij het boodschappen doen was vergeten om mijn parkeerschijf achter de vooruit van mijn auto neer te leggen. “Nu krijg je een waarschuwing, maar de volgende keer krijg je een boete van 100 euro.” De toon waarop ik het gevoel kreeg alsof ik een misdaad had begaan vond ik heel naar.
Het heeft mij ertoe gebracht om uiteindelijk een autismepas aan te vragen bij PAS Nederland, om hopelijk wat begrip te kweken als ik niet direct goed weet hoe ik moet reageren. De koppigheid in mij zegt echter ook dat ik vind dat mensen wat normale en minder aanvallend met elkaar mogen communiceren. Niet alleen omdat ik toevallig onder het spectrum val. Het gaat er bij mij niet in wanneer je denkt dat het noodzakelijk is om mensen op een strenge of aanvallende toon aan te spreken wanneer het niet gaat om iets heel groots. Zoals Harry Styles zingt: Treat people with kindness.
Peter van Cappelle is radio-dj bij Slotstad Radio en Nowhere Radio. Hij schrijft voor Maxazine en Ondergewaardeerde Liedjes. Zijn boek Een Buitenstaander in een Doordraaiende Wereld is verkrijgbaar bij Boekscout.
-
Lees ook andere artikelen over autisme
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
