Waarom ik twee maanden afwezig was? Niet op vakantie. Niet druk met een groots project. Niet omdat ik bewust afstand nam van sociale media of omdat ik een of andere gezonde digitale detox had gepland.
Ik was weer even lekker depressief.
Dat zeg ik met een soort droge humor, omdat het anders misschien te zwaar wordt. Maar het is ook gewoon waar. De afgelopen twee maanden waren maanden waarin leven zelf weer veel moeite kostte. Niet spectaculair. Niet dramatisch op een manier die goed in een verhaal past. Gewoon: opstaan, eten, slapen, functioneren, een beetje reageren, een beetje doen alsof, en proberen niet te ver weg te zakken.
En als leven zoveel moeite kost, dan wordt contact ingewikkeld.
Niet omdat ik mensen niet wil spreken. Niet omdat ik niets om anderen geef. Juist niet. Maar omdat elk berichtje dan voelt als een berg. Elke afspraak als een onderhandeling met mijn eigen energie. Elke vraag als iets waar ik eerst door een dikke laag mist heen moet voordat ik überhaupt kan antwoorden.
Depressie maakt de wereld kleiner. Niet altijd met grote gebaren, maar met kleine vernauwingen. Je stelt iets uit. Dan nog iets. Dan wordt het beschamend dat je nog niet hebt gereageerd. Dan wordt de drempel hoger. Dan voelt uitleggen waarom je stil was ook weer als werk. En voor je het weet ben je twee maanden verder.
Ik merk dat ik in zulke periodes vaak verdwijn uit het zicht. Niet expres. Het gebeurt. Ik trek me terug in het minimale. In wat moet. In overleven, al klinkt dat woord soms te groot voor hoe banaal het eruitziet van buitenaf.
Want van buitenaf lijkt het misschien alsof er weinig aan de hand is.
Je doet nog boodschappen. Je stuurt soms nog een bericht. Je bent misschien nog aanwezig bij iets waar je echt niet onderuit kon. Je lacht zelfs af en toe. Maar van binnen is alles traag. Zwaar. Gedempt. Alsof iemand het volume van jezelf omlaag heeft gedraaid.
En dan ineens, soms zonder waarschuwing, komt er weer iets terug.
Bij mij gebeurde dat onlangs tijdens een interview over stigma.
Ik vertelde. Ik dacht na. Ik voelde woorden weer landen. En ergens tijdens dat gesprek voelde ik iets aangaan. Een vonk. Niet meteen een groot vuur. Geen magische genezing. Maar wel iets herkenbaars.
Enthousiasme.
Ik voelde weer waarom ik dit werk doe. Waarom ik praat over psychische kwetsbaarheid. Waarom stigma me raakt. Waarom verhalen belangrijk zijn. Waarom taal soms een brug kan zijn tussen mensen die zich anders alleen voelen in hun hoofd.
Het was alsof ik even meeliftte op een golf die ik was vergeten.
Dat is misschien de beste manier waarop ik mijn energie kan beschrijven: ik maak haar niet altijd zelf. Soms moet ik wachten tot er weer een golf komt. Soms zijn er maanden waarin ik niet kan surfen, alleen maar drijven. En dan zijn er ineens maanden waarin ik weer iets voel bewegen. Waarin ideeën terugkomen. Waarin ik zin heb om te maken, te schrijven, te spreken, te bouwen.
Die wisseling blijft lastig.
Want als het goed gaat, wil ik graag geloven dat het nu klaar is. Dat ik “terug” ben. Dat de energie blijft. Dat ik vanaf nu consistent kan zijn. Maar zo werkt het bij mij niet altijd. Soms is het maanden niet. Dan weer maanden wel. Soms ben ik bereikbaar, aanwezig, enthousiast, scherp. En soms lukt alleen het noodzakelijke.
Ik probeer daar minder hard over te oordelen.
Dat is moeilijk, want onze wereld houdt van constante beschikbaarheid. Van reageren binnen redelijke termijn. Van zichtbaar blijven. Van productief zijn. Van ritme. Van output. Van mensen die zichzelf netjes kunnen managen.
Maar psychische gezondheid is niet altijd netjes. Herstel is niet altijd lineair. Energie is niet altijd maakbaar. En afwezigheid betekent niet automatisch desinteresse.
Soms betekent afwezigheid: ik ben bezig mezelf bij elkaar te houden.
Dus dit is geen grootse comeback. Geen belofte dat ik vanaf nu elke week ga schrijven. Geen zorgvuldig geformuleerd plan voor een nieuwe fase.
Het is meer een klein teken van leven.
Ik ben er weer een beetje.
De vonk is er weer even. En ik probeer haar niet meteen te gebruiken om mezelf op te branden, maar om rustig te kijken wat er mogelijk is. Misschien schrijven. Misschien praten. Misschien weer iets maken. Misschien vooral luisteren naar waar de energie heen wil.
En als ik weer even verdwijn, hoop ik dat ik mezelf daar iets minder om veroordeel.
Want soms is het maanden niet.
En dan, gelukkig, soms weer maanden wel.
-
Illustratie: Hester van de Grift
-
Lees meer van Mathijs van Meerkerk op StigMathijs (Substack).
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
