Is de taal van de filosofie wel dezelfde als de taal van de ggz? Johan Atsma recenseert De zin van het leven, praktische filosofie in digitale tijden van Pascal Chabot.
“De vraag wat zinvol is en betekenis heeft, waart nu overal rond. De kwestie heeft een comeback gemaakt na zich een eeuw lang op de achtergrond te hebben gehouden.”
Zo start De zin van het leven, praktische filosofie in digitale tijden van de Belgische filosoof Pascal Chabot. Hij geeft les aan het Institut des hautes études des communications sociales (IHECS) te Brussel. In zijn boek probeert hij antwoorden te geven op de vraag waarom nu overal een zoektocht naar de ‘zin’ te zien is en wat het begrip ‘zin’ tegenwoordig inhoudt. Een heel end verder in het boek stuit ik op het volgende citaat: “Op de meest emblematische vraag van de filosofie, die van de zin van het leven, zijn er twee mogelijke antwoorden. Het eerste is: ‘Geduld, geduld, ik moet ontcijferen wat er voor mij geschreven staat. De betekenis zal uiteindelijk verschijnen…’ Het tweede, veel nuchterder: De zin van alles? Maar die ben ik aan het schrijven! Alles wat ik ervaar vormt die zin…”
Ik ga dit boek lezen met de vooronderstelling dat hier lezenswaardige dingen worden geformuleerd, die wellicht iets zeggen over vele cliënten in de ggz die worstelen met het leven.
Chabot is filosoof van beroep en na lezing van dit boek kom ik erachter dat de filosofie zijn eigen taal kent. Althans, dat sterke vermoeden heb ik. Want ik moet tevens vaststellen dat als de filosofie zijn eigen taal kent, die in dit boek wordt gehanteerd, dat het me nauwelijks tot niet lukt om de vele redenaties in hun abstractheid te volgen. Als voorbeeld de volgende zin. Die draait om het begrip ‘betekenis’, dat een belangrijke rol speelt in dit boek. Komt ‘ie: “Betekenis is de springplank die ons wegvoert van wat we zijn. Ze verbindt ons met anderen en is de essentie van onze relaties. Wat tussen wezens gebeurt is niet alleen affect of interesse, het is ‘zin’, dat wil zeggen een ordening van betekenissen en oriëntaties die overeenstemming vinden met de configuraties van anderen”. Na meerdere keren lezen lukt het me nog steeds niet goed om de betekenis van deze zin bij de horens te vatten.
Kortom, ik voel me eigenlijk niet geschikt om een relevante recensie van dit boek te schrijven. Ik weet niet of dat een aanbeveling is, maar in ieder geval is het bedoeld om de argeloze lezer die niet grondig is ingevoerd in het filosofisch denken – en de abstracte taal die daar bij hoort – te waarschuwen. Het is een interessant boek, af en toe lees ik voor mij herkenbare vaststellingen mooi geformuleerd.
Maar voor het grootste deel is het een verhandeling in vaktaal die in ieder geval voor mij niet makkelijk te volgen is of helemaal niet. In die zin is het zeker voor mij geen ‘praktische filosofie in digitale tijden’. Het boek eindigt met de korte omschrijving van een aantal gebruikte kernbegrippen rondom ‘de zin van het leven’ en het is wellicht handig om dat vooraan het boek te plaatsen. Zelf leg ik het boek na lezing terzijde met de vraag welke doelgroep Pascal Chabot voor ogen had toen hij dit boek schreef…
Pascal Chabot – De zin van het leven, praktische filosofie in digitale tijden
Uitgeverij: Amsterdam University Press
227 pagina’s
Prijs: € 24,99
ISBN: 978 90 4857 520 6
-
Lees ook andere recensies van Judith de Roos en Johan Atsma
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
