De weigering van de PVV om maar iets te doen aan het eigen risico – ondanks hun felheid over het afschaffen daarvan tijdens de verkiezingscampagne – haalde alle krantenkoppen. Maar er gebeurde deze week veel meer tijdens het Tweede Kamerdebat met minister Helder en staatssecretaris Van Ooijen over de VWS-begroting voor 2024. Ook als het om de financiering van de ggz gaat. We geven een overzicht van de belangrijkste thema’s.
Cruciale ggz
Het belangrijkste is de dat er op heel korte termijn duidelijkheid komt over de cruciale capaciteit van de complexe ggz. Die is er al jaren niet. Het gaat dan ook om honderden aandoeningen. Maar die duidelijkheid moet er wel voor de deadline van 1 april 2024 komen, zodat het kan worden meegenomen in het zorginkoopbeleid van de zorgverzekeraars. Dat gaat lukken, zegt Helder toe aan Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA). En als er dit jaar afdelingen of instellingen met cruciale ggz gesloten dreigen te worden, dan neemt de minister daar hoogstpersoonlijk regie op, zo bezweert ze de Kamer. Maar zover hoeft het volgens Helder niet te komen. Ze zegt dat ze vertrouwen heeft in het ‘earlywarningsysteem’ dat inmiddels is opgetuigd met de NZa, zorgkantoren en zorgverzekeraars.
Zelfregiecentra
Op initiatief van de VVD wordt gesproken over het landelijk netwerk van zelfregiecentra dat er moet komen. Daar gaat geen extra geld naartoe, omdat de afspraken daarover al in het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn vastgelegd. Daarin is de ‘stevige ambitie’ opgenomen om binnen vijf jaar te komen tot een landelijk dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten voor mensen met mentale en psychische problemen. Lisa Westerveld vraagt of er binnen het IZA ook wat gedaan kan worden aan de opvang van dakloze mensen met psychiatrische klachten. Die ruimte is er volgens minister Helder niet – dat valt volgens haar onder ‘huisvesting’ – maar voor het voorkómen van dakloosheid misschien wel. Dan moet het volgens de minister ‘substantiële impact hebben op het totale zorggebruik’. Samen met Mirjam Bikker van de ChristenUnie dient Westerveld een motie in om voor elkaar te krijgen dat preventie van dakloosheid in de IZA-uitvoering komt.
Overbruggingszorg
Marijke Synhaeve van D66 vraagt aandacht voor overbruggingshulp voor ggz-cliënten die vaak langer dan een jaar op een wachtlijst staan. Uit onderzoek van onder andere MIND blijkt dat maar de helft van de cliënten dat krijgt. Synhaeve wil dat er voor het eind van dit jaar een vorm van overbrugging is voor iedereen die langer dan een half jaar op de wachtlijst staat. Zij dient daarvoor een motie in. Minister Helder deelt de ambitie en wijst als voorbeeld op een initiatief als Thubble in het oosten van Nederland. Daar krijgen mensen met angststoornissen een digitaal zorgpad aangeboden. Na een hele korte behandelduur kunnen ze weer verder en hoeven mogelijk niet te wachten op fysieke of hybride zorg. Marijke Synhaeve dient ook een motie in om te zorgen dat slachtoffers van huiselijk geweld die op beveiligde locaties verblijven anonieme zorg kunnen krijgen.
Tbs zonder strafblad
Naar aanleiding van een artikel in De Telegraaf, over een ggz-cliënt zonder strafblad die al twaalf jaar wordt behandeld in een tbs-kliniek, willen PVV, VVD en JA21 maatregelen om cliënten zonder forensische titel in de reguliere zorg te houden. Ondanks de capaciteitsproblemen daar. Volgens De Telegraaf gaat het om 110 personen, waarvan zeven in een tbs-kliniek. Joost Eerdmans van JA21 dient een motie in om psychiatrische patiënten zonder strafblad zo snel mogelijk onder te brengen in een instelling die bij hun problematiek past. Minister Helder zegt de situatie eerst grondig te willen bestuderen. Daarnaast dient Eerdmans een motie in om een woonvorm als Skaeve Huse, dat moet voorkomen dat mensen in de forensische zorg terecht komen, wordt verheven tot landelijke methodiek. Maar staatssecretaris Maarten van Ooijen vindt dat er nog meer goede vormen van zorg zijn op dit gebied.
Gedimdam
Elke Slagt van GroenLinks-PvdA doet een oproep om te werken aan meer verduurzaming in de zorg. Voor de ambities van de Green Deal is te weinig geld beschikbaar. Daarnaast wordt er druk op de staatssecretaris gezet om – zoals toegezegd – bellen naar de suïcidepreventielijn 0800-0113 zo snel mogelijk gratis te maken. Minister Helder zegt aan de VVD toe om snel in gesprek te met Stichting Hulphond om iets te doen aan het tekort aan hulphonden – ook binnen de ggz. En dan is er aan het einde van het debat, na al het gedimdam bij de start, de motie van de SP om het eigen risico in de basisverzekering af te schaffen.
Het is een vreemd debat – zo middenin de informatietijd voor een nieuw kabinet. Van een nieuwe bestuurscultuur lijkt vooralsnog geen sprake. De beoogde coalitiepartijen houden traditioneel de kaarten voor de borst. Komende week zal gestemd worden over alle ingediende moties. De begroting zelf zal pas op 13 februari in stemming worden gebracht. Dat lijkt vreemd, want het jaar is dan al anderhalve maand oud. Maar het kon niet anders, omdat het begrotingsdebat in het najaar van 2023 niet kon worden gehouden vanwege de verkiezingen.
Lees ook andere artikelen over financiering van de ggz
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
