overzicht

Tijd voor een nieuwe aanpak van onbegrepen lichamelijke klachten (SOLK)

onderzoek ggz 2

Gepubliceerd: 25-09-2017

In de strijd tegen medisch onverklaarbare lichamelijke klachten moet de aandacht worden verlegd van de stoornis zelf naar de persoon van de patiënt. Het overkomt één op de tien Nederlanders: je hebt hoofdpijn of hartkloppingen of je bent dodelijk vermoeid, maar de dokter kan niks vinden. Met een beetje pech wordt het een chronisch probleem. Het raadsel achter dit soort Somatisch Onvoldoende Verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) is nog steeds niet opgelost.

’Het is tijd voor een nieuwe aanpak’, zegt Jaap Spaans, klinisch psycholoog bij het topklinisch centrum Altrecht Psychosomatiek Eikenboom afgelopen donderdag in de Volkskrant. Spaans is hoofdredacteur van het ’Handboek behandeling van somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten.’ Aan de Volkskrant legt hij uit hoe en wat.

Wat houdt die nieuwe aanpak in?

’De trend is een gepersonaliseerde aanpak. Tot nu toe was de aandacht gericht op de stoornis: de prikkelbare darm, de chronische vermoeidheid, de chronische pijn. Maar we kijken steeds meer naar de patiëntkenmerken die de klachten in stand houden. En dat is bij iedereen anders. Bij de ene patiënt met lage rugpijn spelen heel andere factoren die de pijn in stand houden dan bij de andere patiënt met dezelfde pijn.’

Wat zijn factoren die SOLK in stand houden?

’Slaapproblemen. Je schamen voor je klachten. Het vermijden van pijn, waardoor iemand verstijft en nog meer pijn krijgt. Of faalangst. Of perfectionisme: de lat veel te hoog willen leggen. En zo zijn er nog veel meer biologische, psychische en sociale factoren.’

Kunt u een praktijkvoorbeeld noemen?

’Ik heb een patiënt met hele ernstige, chronische pijn in de lage rug. Hij heeft fysiotherapie gehad, orthomanuele therapie, acupunctuur en gedragstherapie. Niks hielp.
’Toen zijn we in kaart gaan brengen wat zijn herstel belemmert. We zagen dat hij pijn negeert, hij herkent de signalen van zijn lichaam niet. Hij buffelt door tot hij helemaal scheef staat en omvalt. Inmiddels kan hij opkomende rugpijn in een vroeg stadium herkennen, en - heel belangrijk - de angst waarmee dat gepaard gaat. De angst dat hij zijn werk niet goed kan doen is zo groot dat hij zich heeft aangewend vooral geen rust te nemen maar juist een tandje bij te zetten.’

Als patiënt wil je toch ook weten wat de oorzaak is van je klachten?

’Of je klachten nu hun oorsprong vinden in een verwaarloosde infectie of een traumatische gebeurtenis in je jeugd, blijft lastig te achterhalen. En de oorzaak vinden, neemt de klachten niet weg. Daarom is het relevanter om te kijken naar factoren die de klachten in stand houden. Dat vinden ook de verzekeraars interessant, want SOLK-patiënten kosten tweeënhalf keer meer dan een gemiddelde patiënt.’

Hoe ziet de behandeling er dan uit?

Dat hangt er dus van af. De een moet in beweging komen en aan zijn conditie werken, de ander moet conflicten leren hanteren of in faalangsttherapie. Weer een andere patiënt kun je helpen zijn klachten te accepteren. Daarmee schuiven we op in de richting van Personalised Medicine. Iedereen met een vermoeidheid of chronische pijn volgens hetzelfde protocol behandelen, heeft ook wel effect, maar onvoldoende en niet bij iedereen.’

Is het voor de patiënten niet lastig dat hun stoornis niet centraal staat in de behandeling?

’Uiteindelijk niet. Want er staat tegenover dat hun problematiek, vaak na jarenlang vergeefs shoppen bij specialisten, op een begrijpelijke manier in kaart wordt gebracht. En als je zo’n analyse samen maakt en de patiënt de vicieuze cirkel herkent waar hij in zit, dan is hij sterk gemotiveerd voor zo’n behandeling op maat. Veel meer dan wanneer ze een diagnose krijgen zoals fybromyalgie of chronische vermoeidheid en de standaardbehandeling krijgen voorgeschreven. Dat kan passief maken.’

Zijn die lichamelijke klachten die niet verklaard kunnen worden niet gewoon psychische klachten?

’Nee. Het is wel degelijk zo dat sommige mensen een lichamelijke kwetsbaarheid hebben. Door genetische aanleg of omdat ze in hun jeugd langdurig ziek zijn geweest. De factoren die SOLK kunnen uitlokken, kunnen ook fysiek zijn: een mislukte operatie, fysieke uitputting. Je moet het zien als een puzzel. Bij iedereen spelen andere biologische, psychische en sociale factoren een rol.’

Bron: De Volkskrant / Margreet Vermeulen

 

Vond je dit interessant? Misschien is een abonnement op het gratis maandelijkse e-magazine dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio