overzicht

Bloed-hersenbarriére speelt rol bij erfelijke vorm van frontotemporale dementie

Gepubliceerd: 07-08-2022

Er gaat iets mis met de bloed-hersenbarrière van patiënten met een bepaalde erfelijke vorm van frontotemporale dementie (FTD). Dat ontdekten onderzoekers van het UMCG en het Erasmus MC, die hun studie publiceren in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Neuroscience.

Progranuline-gen

Patienten met frontotemporale dementie krijgen op relatieve vroege leeftijd verschijnselen van dementie. De erfelijke vorm van FTD wordt in dertig procent van de gevallen veroorzaakt door een mutatie in het progranuline-gen. Over wat er precies misgaat in de hersenen van mensen met deze erfelijke vorm van FTD was nog niks bekend. Uit voorgaand onderzoek kwam naar voren dat de immuuncellen van de hersenen een rol zouden spelen, maar het nieuwe onderzoek wijst in een andere richting.

Hersenweefsels vergelijken

De Rotterdamse en Groningse onderzoekers vergeleken hersenweefsel van dertien FTD-patiënten met de progranuline-mutatie met hersenweefsel van zeven overleden mensen zonder hersenziekte. De onderzoekers bestudeerden andere cellen dan de zenuwcellen in groot detail. ‘Daarvoor gebruikten we een techniek genaamd single-nucleus RNA sequencing, een manier om te bepalen welke genen actief zijn individuele cellen. De vraag was: is dat veranderd bij FTD?’, legt neurowetenschapper prof. dr. Bart Eggen van het UMCG uit. Hij leidde het onderzoek samen met neuroloog prof. dr. John van Swieten van het Erasmus MC.

Verstoring bloed-breinbarrière

Met name in de bloedvatcellen van FTD-patiënten stelden de onderzoekers tekenen van ziekte vast. Vergeleken met de gezonde hersenen, waren veel genen actief die samenhangen met een verstoring van de bloed-breinbarrière. Dat is een netwerk van bloedvaten dat voedingsstoffen doorlaat en schadelijk stoffen tegenhoudt. De immuuncellen ofwel microglia van de FTD-hersenen zagen er relatief gezond uit. 

De bevindingen sluiten goed aan op wat al bekend was over het progranuline-gen. Dat is namelijk betrokken bij bloedvatvorming elders in het lichaam. Niet zo gek dus dat een progranuline-mutatie ook in de hersenen leidt tot problemen met de bloedvaten.
‘We vermoeden dat deze vorm van erfelijke frontotemporale dementie begint met een verstoring van de bloed-hersenbarrière. Die heb je nodig om de hersenen goed te laten functioneren’, aldus Van Swieten van het Erasmus MC.

Vervolgonderzoek

Deze resultaten betekenen volgens de onderzoekers dat vervolgonderzoek naar een mogelijke behandeling zich zou moeten richten op de bloed-breinbarrière.

Over frontotemporale dementie

* Frontotemporale dementie is na de ziekte van Alzheimer de meest voorkomende vorm van dementie bij mensen jonger dan 65 jaar. De eerste verschijnselen, zoals gedragsveranderingen, openbaren zich vaak tussen het 40e en 60e levensjaar.
Ongeveer dertig procent van de FTD-patiënten heeft een erfelijke vorm. Voor frontotemporale dementie is geen genezende behandeling.

Bron: UMCG

Lees ook: Frontotemporale dementie vaak verward met andere psychische stoornis

-----------------------------------------------------------------------------------------Vind Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnttweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende.Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio