Ondanks de ambitie vanuit verschillende ggz-instellingen om in 2020 geen patiënten meer (gedwongen) in te sluiten, lukt het ggz instellingen nog niet om te stoppen met separeren. Reductie was bij de helft van de bezochte afdelingen niet gerealiseerd, terwijl het merendeel van de ggz-instellingen hiervoor wel een plan van aanpak had opgesteld. Tegelijk ziet de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd dat instellingen zich inspannen om separaties zo veel mogelijk te voorkomen. Daarnaast worden separaties goed en zorgvuldig uitgevoerd als deze noodzakelijk zijn. Toch zijn in de preventie en uitvoering ook verbeteringen mogelijk. Dat zijn de conclusies na bezoeken van de IGJ over dit thema in de afgelopen jaren.
Zichtbare inspannigen
De inspectie heeft 66 ggz-instellingen die separatie toepassen een audit laten uitvoeren naar de toepassing van separeren en afzonderen. Van deze audits ontving de inspectie de instellingsrapportages en ze legde bij 13 ggz-instellingen een toezichtbezoek af. De bezochte afdelingen voldeden aan veel normen en hadden zichtbaar inspanningen verricht om separaties zo veel mogelijk te voorkomen en deze goed en zorgvuldig uit te voeren indien een patiënt wel gesepareerd werd. Bij elk thema was er ook ruimte voor verdere verbetering. De inspectie rekent op de inzet van betrokken partijen om dwangtoepassingen en separaties zoveel mogelijk terug te dringen. In sommige situaties blijft separatie onvermijdelijk, in dat geval moet de maatregel zo zorgvuldig mogelijk worden toegepast. Het is de verantwoordelijkheid van bestuurders om binnen hun instelling te sturen op de kwaliteit en veiligheid bij het insluiten in een EBK, separeer- of afzonderingsruimte.
Waarom lukt het nog niet?
Als redenen voor het niet verder terugdringen van het aantal separaties gaven de zorgverleners aan dat de huidige groep patiënten zwaardere problematiek heeft dan voorheen. Zo vindt ten opzichte van enkele jaren geleden een opname in een instelling doorgaans later plaats bij een verslechtering van de psychische toestand. Hierdoor is in de samenstelling van de opgenomen groep patiënten een concentratie te zien van zwaardere problematiek. Ook speelde het personeelstekort in de ggz-sector volgens hen een rol. Zorgverleners geven aan dat te weinig (vast) personeel er toe kan leiden dat niet al het mogelijke kan worden gedaan om separatie te voorkomen of zo snel mogelijk te beëindigen. Met een stabiel team dat bestaat uit collega’s die samen getraind zijn en op elkaar zijn ingespeeld, lukt dit meestal wel.
Hoe nu verder?
Verdere stappen in het terugdringen van separatie en afzondering zijn nodig. In dat verband verwacht de inspectie dat het veld met de actualisatie van de Generieke module Dwang en Drang extra handreikingen krijgt. Ook de evaluatie van het Dolhuysmanifest kan een nieuwe impuls opleveren. De inspectie blijft toezicht houden op de praktijk van toegepaste verplichte ggz, juist ook na inwerkingtreding van de Wet verplichte ggz (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd) per 1 januari 2020. De toetsingskaders van de IGJ worden hier op aangepast, volgend op de veranderingen in wetgeving en de standaarden die het zorgveld hier zelf in ontwikkelt.
Lees hier het inspectierapport
Bron: Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief die tweemaal per maand verschijnt dan iets voor jou! Opgeven van je mailadres is voldoende.
Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
