Gedragswetenschappers ontwerpen steeds vaker games die preventief of als therapie ingezet kunnen worden voor jongeren met psychische problemen, zoals angst of depressieve klachten. Maar de spellen zijn vaak saai en jongeren spelen ze niet graag. Een vorm van ‘design thinking’, zoals gebruikelijk onder game-ontwikkelaars, zou kunnen helpen om de belofte van echte interactieve online therapie in te lossen. Dat stellen gedragswetenschappers Hanneke Scholten en Isabela Granic van de Radboud Universiteit in een publicatie op 14 januari in het Journal of Medical Internet Researc .
Volgens recente cijfers is 80 procent van de jongeren met angst- en depressieproblemen niet in beeld en krijgt dus ook geen enkele behandeling voor hun problemen. ‘Ze weten zelf ook niet waar ze moeten zoeken of zelfs soms niet dat ze een probleem hebben. Die jongeren moeten dus op een andere manier bediend worden’, aldus gedragswetenschapper Hanneke Scholten.
Voor dit soort jongeren kunnen games grote voordelen hebben ten opzichte van reguliere therapie. Scholten: ‘Games zijn onderdeel geworden van de jongerencultuur. Bijna alle jongeren gamen, games zijn voor hen laagdrempelig en er zit geen stigma op, zoals therapie dat wel kan hebben. Bovendien zijn er voor games geen wachtlijsten, dus jongeren die wachten op een therapeut kunnen we op deze manier al hulp bieden.’
E-mental health
Helaas is de huidige staat van zogenaamde ‘e-mental health’ nog lang niet zo interactief en vooruitstrevend als die zou kunnen zijn. Veel verder dan een vrij saai zelfstudie-programma van twaalf sessies cognitieve gedragstherapie komt het niet. Scholten: ‘En dat is voor jongeren dus niet voldoende, die haken af, voor hen is er meer interactie nodig en specifieke feedback.’
Het Nijmeegse Games for Emotional and Mental Health (GEMH) lab van Isabela Granic, hoogleraar ontwikkelingspsychopathologie aan de Radboud Universiteit, ontwikkelt games gebaseerd op bewezen therapeutische technieken. Er zijn zelfs al games die net zo goed werken als cognitieve gedragstherapie onder begeleiding van een therapeut, zoals hun spel MindLight waarin jonge kinderen spelenderwijs met angstproblemen leren omgaan.
Design thinking als gereedschap
In hun publicatie wijzen Scholten en Granic op het zogenaamde design thinking, dat al gangbaar is in de commerciële gamesector. Volgens de auteurs is deze manier van werken ook zeer geschikt om therapeutische games te maken voor jongeren, zodat die aantrekkelijk voor hen zijn om te spelen en ook nog eens echt werken. Belangrijk aan deze manier van werken is dat het spel in dialoog met de doelgroep wordt ontwikkeld. Scholten: ‘Dat doen wij door voordat we beginnen met ontwikkelen eerst echt met de doelgroep te praten over waar ze behoefte aan hebben. Vervolgens betrekken we de doelgroep gedurende het gehele proces bij het ontwikkelen van de game. Dat noemen we ook wel participatory design.’
Een eerste prototype wordt zo, met veelvuldig testen en feedback uit de doelgroep, bijgestuurd tot de echte game. Vinden ze de game leuk? Zouden ze de game zelf uitzoeken als ze mochten kiezen? En helpt de interventie ook echt tegen het probleem (bijvoorbeeld angst, depressie of een rookverslaving)? Scholten: ‘Daarnaast is het belangrijk om multidisciplinair te werken. Zo werken wij samen met echte game designers om spellen te maken die de doelgroep mooi vindt en leuk om te spelen.’
DEEP is een meditatieve virtual-reality game die door de speler bestuurd wordt met zijn/haar ademhaling. De game leert je diepe buikademhaling in een ontspannende en betoverende omgeving, met als doel stress te verlichten. Op dit moment onderzoeken de Radboud-onderzoekers of DEEP effect heeft op angstklachten. DEEP is ontwikkeld door Owen Harris & Monobanda Play.
Samenwerking en financiering
Scholten en Granic pleiten dan ook voor meer samenwerking tussen gameontwikkelaars en gedragswetenschappers. Scholten: ‘Nu wordt er vaak van twee kanten geld geïnvesteerd. Ontwikkelaars maken games die erg leuk om zijn te spelen, maar waarvan niet duidelijk is of en hoe ze werken. Psychologen ontwikkelen games die weliswaar effectief zijn als ze volledig gespeeld worden, maar voor veel jongeren zijn die games te saai om te spelen.’
‘Daarnaast zal er gewerkt moeten worden aan een goede financiering. In het geval van games voor jongeren tegen angst en depressie zal in Nederland ook weer de samenwerking gezocht moeten worden. Enerzijds tussen gemeentes die sinds enkele jaren verantwoordelijk zijn voor geestelijke gezondheidszorg op dit gebied, en anderzijds instellingen die zorg verstrekken aan jongeren en particuliere subsidieverstrekkers.’
Bron: Radboud Universiteit
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
