overzicht

Nieuwe inzichten in de relatie tussen darmen en mentale gezondheid

18 - wetenschap

Gepubliceerd: 13-10-2025

Bijna één op de zeven mensen wereldwijd leeft met een psychische aandoening – van depressie tot angststoornissen en schizofrenie. Ondanks de vele beschikbare behandelingen blijft effectieve zorg voor velen buiten bereik. Nieuwe inzichten wijzen nu opnieuw in een relatief onbekende richting: onze darmen.

Onderzoekers van de University of South Australia hebben in een recente review, gepubliceerd in Nature Mental Health, overtuigend bewijs gevonden dat de microben in onze darmen een directe invloed kunnen hebben op onze hersenen – en daarmee op onze stemming, stressniveaus en zelfs ons gedrag. Hun conclusie: het microbioom zou wel eens een ontbrekend puzzelstuk kunnen zijn in de behandeling van psychische aandoeningen.


De mysterieuze darm-brein-as

Het idee dat darmen en hersenen met elkaar communiceren is niet nieuw. Via een complex netwerk van zenuwen, hormonen en chemische signalen wisselen ze voortdurend informatie uit. Wat wél nieuw is, is de groeiende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs die deze ‘darm-brein-as’ koppelt aan mentale gezondheid.

Maar de grote vraag is volgens de onderzoekers: veroorzaken veranderingen in het microbioom psychische klachten, of zijn ze slechts een weerspiegeling van wat er elders in het lichaam gebeurt?


Sterk bewijs voor een directe invloed

De onderzoekers verzamelden studies die de wisselwerking tussen darmflora en mentale gezondheid onderzochten. In diermodellen bleek dat veranderingen in de darmbacteriën de hersenchemie, stressreacties en gedragingen rechtstreeks kunnen veranderen.
Ook bij mensen werden duidelijke patronen gevonden: mensen met depressie of schizofrenie vertonen vaak verstoorde darmflora.

Daarnaast laten vroege klinische proeven zien dat probiotica, dieetaanpassingen en zelfs fecale microbiota-transplantaties de stemming en angstklachten kunnen verbeteren. Interessant genoeg blijken ook psychiatrische medicijnen op hun beurt het microbioom te beïnvloeden – wat het idee van een wederzijdse relatie versterkt.


Naar nieuwe vormen van behandeling

Volgens de onderzoekers opent dit nieuwe perspectief de deur naar innovatieve, laagdrempelige behandelingen. Volgens hen groeit er een besef dat leefstijlfactoren – zoals voeding, stress en omgeving – niet alleen ons microbioom, maar ook onze mentale gezondheid vormgeven. Mocht aangetoond kunnen worden dat darmbacteriën daadwerkelijk een rol spelen in psychische aandoeningen, dan kan de manier waarop die behandeld worden radicaal veranderen.

Toekomstige therapieën zouden dan kunnen bestaan uit op maat gemaakte diëten, pre- en probiotica of zelfs gepersonaliseerde microbioombehandelingen. Zulke interventies zouden niet alleen veiliger en goedkoper kunnen zijn dan klassieke medicijnen, maar ook cultureel beter aanpasbaar – een groot voordeel in wereldwijde gezondheidszorg.


De volgende stap: grootschalig en langdurig onderzoek

De onderzoekers benadrukken dat er nog veel werk te doen is. De meeste studies zijn klein en kortdurend. Grootschalige, langdurige onderzoeken moeten aantonen hoe veranderingen in voeding, leefstijl en omgeving het microbioom – en via dat kanaal onze mentale gezondheid – blijvend beïnvloeden. 
Ze stellen: “Mentaal welzijn begint en eindigt niet in het hoofd. Het is een kwestie van het hele lichaam – en de darm zou daarbij wel eens de ontbrekende schakel kunnen zijn.”

Kamath, S., Sokolenko, E., Clark, S.R. et al. Distinguishing the causative, correlative and bidirectional roles of the gut microbiota in mental health.
Nat. Mental Health 3, 1137–1151 (2025). https://doi.org/10.1038/s44220-025-00498-0

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio