overzicht

Virtual reality blijkt een goed hulpmiddel bij de behandeling van angststoornissen

Gepubliceerd: 11-05-2017

‘Heb je een teiltje?’, zegt de 29-jarige Aaron als zijn psycholoog hem voor het eerst een VR-bril aangeeft. Het is half een grapje, half ernst. Aaron weet niet wat hij kan verwachten als hij bij GGZ Friesland de video te zien krijgt. De behandelaars hebben een 360-graden camera achterin een bus laten filmen. Misschien gaat het prima met Aaron als hij de beelden ziet, maar hij kan ook flauwvallen of overgeven.

Het werkt bij Aaron – knappe jongen, vlot gekleed – als een hellend vlak. Als hij in een bus stapt, krijgt hij een benauwd gevoel. Het voelt beklemmend: alsof hij opgesloten zit. Hij mist frisse lucht. Zijn lichaam reageert buitensporig: zweethanden en een misselijk gevoel. Dan komt er angst om de controle te verliezen. Hij krijgt steeds alarmerender gedachten. Wat als hij moet overgeven, wat denken medepassagiers dan? Wat als hij zijn paniek niet kan beheersen en zich raar gaat gedragen? Wat als iemand dat filmt en op videosite Dumpert zet? Wat als iedereen dat filmpje ziet?

Aaron, die niet met zijn achternaam in de krant wil, heeft agorafobie, pleinvrees. Mensen met deze angststoornis hebben een onredelijke angst voor openbare ruimtes. Bij zijn intakegesprek vorige week heeft psycholoog André Tjaarda uitgelegd dat het een van de meest voorkomende fobieën in Nederland is. Gelukkig is die vaak goed te behandelen met exposure-therapie, waarvoor steeds meer virtual reality wordt gebruikt. 

Aaron heeft geen eigen auto en is afhankelijk van het openbaar vervoer. Door de angst voor de bus moet hij met smoesjes vrienden afzeggen.

„Hoeveel kans is er dat je moet overgeven in een echte bus?”, vraagt Tjaarda. „Toch wel 80 procent”, zegt Aaron, die al een beetje zenuwachtig wordt van het gespreksonderwerp.

Met de VR-bril op valt het in elk geval mee. Ja, het is „niet heel prettig”. Zijn handen zijn samengeknepen, hij voelt zich misselijk en hij kijkt strak voor zich uit. Uit het virtuele raam, zo blijkt later. Als huiswerkopdracht krijgt hij een VR-bril mee, zodat hij thuis kan oefenen. 

Bij virtual reality kun je ‘rondkijken’ in een gefilmde of fictieve wereld. „Lichamelijk worden meestal dezelfde angstgevoelens ervaren als in de echte omgeving”, zegt psycholoog Tjaarda. „Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het daarbij niet eens zoveel uitmaakt of de kwaliteit van het beeld hoog is.”

Tjaarda gebruikt sinds begin 2015 virtual reality in zijn behandelingen. GGZ Friesland heeft inmiddels een verzameling aan 360- graden video’s, onder meer van een bioscoop, een snackbar, een plein en een supermarkt. 

In een indicatiegesprek kijkt Tjaarda in hoeverre patiënten het gevoel hebben dat ze ‘in’ de VR-wereld zijn beland. Een enkeling slaat niet aan op de beelden. „Een jongen met autisme voelde het bijvoorbeeld niet. Hij zei: ‘Ik zit gewoon naar een filmpje te kijken’.” 

Even effectief

Met virtual reality exposure therapie (VRET) ga je de confrontatie aan met je angst. Er is redelijk veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar virtual reality in de behandeling van angststoornissen. VR-behandelingen blijken over het algemeen even effectief als ‘normale’ exposure-therapie. 

Tjaarda: „Aan angst zit een soort plafond. Een bergtop, waar je als het ware overheen moet.” Wanneer iemand vaak met de situatie wordt geconfronteerd, daalt de angst tot een draaglijk niveau.

Zowel lichamelijk als geestelijk went iemand aan de situatie. Daarnaast is het mogelijk stellingen te onderzoeken die bij je angst horen, bijvoorbeeld ‘waarschijnlijk ga ik overgeven’. Wat maakt dat de voorspelling niet uitkomt? Helpt het om diep adem te halen?

De video die Aaron mee naar huis neemt, is ‘level 1’. In de bus zijn vier scenario’s gefilmd met acteurs. In het eerste level kijkt hij gezeten achterin een rustige bus om zich heen naar de achterhoofden van enkele medepassagiers, in level 4 is de bus overvol. Als hij het laatste level onder de knie heeft, gaat hij oefenen in echte bussen.

 

Bron: NRC

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio