Het aantal mensen dat wacht én de gemiddelde wachttijden in de ggz zijn in 2025 opnieuw gestegen. Meer dan de helft van de ruim 100.000 mensen wacht langer dan de afgesproken maximale veertien weken. Dit aantal is het afgelopen jaar met 35 procent gestegen.
Dit blijkt uit een analyse van MIND en het AVROTROS-consumentenprogramma Radar op basis van het dashboard Zicht op zorgaanbieders van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Mensen met de meest dringende hulpvragen, wachten het langst. MIND vindt de cijfers onacceptabel en roept het nieuwe kabinet op om ervoor te zorgen dat de toegang tot ggz verbetert door in te grijpen in het zorgstelsel. Cruciale ggz moet uit de marktwerking.
Stijging
In oktober 2025 zijn mensen 101.134 keer tegen een wachtlijst in de ggz opgelopen. In bijna de helft van de gevallen (48.368) liepen zij tegen wachtlijsten aan die langer zijn dan de maximale afgesproken wachttijd van 14 weken. Gemiddeld wachtten mensen zelfs 24 weken op ggz. Dat is ten opzichte van 2024 een stijging van drie weken. Juist de mensen die specialistische ggz nodig hebben, wachtten het langst. Zo wachtten bijvoorbeeld mensen op een behandeling voor persoonlijkheidsstoornissen gemiddeld 32 weken.
Intake
MIND vindt het verontrustend dat mensen het langst wachten voordat ze een intake krijgen: gemiddeld veertien weken in plaats van de afgesproken vier weken. Mensen weten in die periode niet waar ze aan toe zijn en of ze wel op de wachtlijst staan voor de juiste behandeling. Tijdens het wachten verergeren de klachten die zij hebben.
Dashboard
Dit jaar heeft de Nederlandse Zorgautoriteit besloten om geen analyse meer te maken. Het nieuwe dashboard van de NZa vervangt de jaarlijkse rapportage door de NZa. Komend jaar zullen de wachttijdcijfers zelfs niet meer te vergelijken zijn met voorgaande jaren. Vanaf 1 januari 2026 worden uitsluitend de wachttijden van instellingen met meerdere vestigingen weergegeven. De wachttijden voor instellingen met één vestiging worden op basis van declaratiedata berekend en worden dus nog niet meegenomen in het dashboard. De gegevens van voor en na 1 januari 2026 zijn daarom niet vergelijkbaar.
Duiding
MIND directeur-bestuurder Dienke Bos is niet gelukkig met het verdwijnen van de jaarlijkse rapportage: “Juist de Nederlandse Zorgautoriteit heeft als toezichthouder de taak om inzicht te bieden in hoe het ervoor staat met de wachttijden in de ggz. Dat vraagt om een heldere, jaarlijkse analyse waarin zichtbaar wordt hoeveel mensen wachten en in welke diagnosegroepen de problemen het grootst zijn. Zonder zo’n overzicht wordt het heel veel lastiger om te sturen op verbetering. Duiding is nodig, zodat zorgaanbieders kunnen bijsturen in hun aanbod en zorgverzekeraars voldoende passende zorg inkopen.” MIND heeft jarenlang gepleit voor inzicht in de wachttijdcijfers en was verheugd dat vanaf 2017 eindelijk jaarlijks gerapporteerd werd. “Maar ondertussen zijn de wachtlijsten en wachttijden verder toegenomen. Dit is niet het moment om de rapportages te stoppen,” benadrukt Dienke Bos.
Gedeelde verantwoordelijkheid
Radar vroeg de NZa om een reactie voor de uitzending van vanavond, maar zij willen alleen kort en schriftelijk reageren. In een reactie benadrukken zij de onwenselijkheid en urgentie van de te lange wachttijden, maar spreken zij ook over een gedeelde verantwoordelijkheid: “Het verbeteren dat mensen die ggz-zorg nodig hebben dit ook kunnen ontvangen, heeft voor ons een hoge prioriteit. We trekken hierin gezamenlijk op met alle andere partijen die hierin een verantwoordelijkheid hebben. We verwachten dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars afspraken maken over het verbeteren van de toegang tot de ggz, op landelijk en regionaal niveau. Hiervoor is samenwerking met het social domein en gemeenten van groot belang, niet alle hulpvragen horen thuis in de ggz.”
Petitie
De nieuwe coalitie kondigt bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid aan. Terwijl zelfdoding doodsoorzaak nummer 1 is onder jongeren. En stress-gerelateerde klachten de hoofdoorzaak is voor langdurig verzuim op werk. MIND is begin 2026 de petitie Weg met de wachtlijsten in de ggz gestart die inmiddels al door 29.000 mensen ondertekend is. De belangenbehartiger roept daarin de politiek op: investeer flink in behandelingen, juist voor mensen die specialistische ggz nodig hebben. Zorg voor voldoende ggz-professionals, voldoende passende behandelplekken en voldoende ondersteuning. Stop met de marktwerking in de ggz en garandeer de toegankelijkheid van deze levensreddende zorg.
Radar besteedt maandag 16 februari om 20.25 uur op NPO 2 aandacht aan de cijfers en de problematiek van de lange wachttijden voor complexe psychische problematiek.
Bron: persbericht
-
Lees ook andere artikelen over wachttijden
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
