overzicht

Persoonlijkheid bepaalt depressie en suïciderisico bij ouderen

GGZtotaalDONDERWOLKDEPRI

Gepubliceerd: 25-11-2025

Depressie en suïcidaal gedrag komen vaak voor bij ouderen, maar zijn niet altijd goed te herkennen. Veel ouderen die voor het eerst in hun leven depressief worden of een suïcidepoging doen, hebben géén eerdere geschiedenis van psychische klachten. Nieuw promotieonderzoek van Anna Szücs van Vrije Universiteit Amsterdam laat zien dat persoonlijkheidskenmerken een belangrijke sleutel kunnen zijn om deze risico’s beter te begrijpen én te voorkomen.

Het onderzoek, bestaande uit twaalf studies, laat zien dat er meerdere wegen zijn waarlangs depressie of suïcidaal gedrag op latere leeftijd kan ontstaan.

Kwetsbaarheidsprofielen

Szücs vond aanwijzingen voor duidelijke verschillen in kwetsbaarheidsprofielen:

- Een deel van de ouderen die voor het eerst suïcidaal worden, heeft een “overgecontroleerd” persoonlijkheidstype: perfectionistisch, plichtsgetrouw, en sterk gericht op controle.
Voor deze groep kunnen verlieservaringen – zoals verlies van status, zelfstandigheid of gezondheid – bijzonder zwaar wegen.
- Een andere groep heeft een meer “ondergecontroleerd” profiel, met trekken van bijvoorbeeld neuroticisme, borderline- of narcistische persoonlijkheid.
Deze mensen vertonen vaak al van jongs af aan een verhoogd risico, dat zich kan voortzetten op latere leeftijd.

Volgens Szücs vraagt dat om verschillende preventieve en therapeutische benaderingen, afgestemd op de onderliggende persoonlijkheid en levensloop.

Risicofactoren

Een belangrijk inzicht uit het proefschrift is dat bekende risicofactoren bij jongere volwassenen, zoals eerdere depressies of eerdere suïcidepogingen, minder vaak aanwezig zijn bij ouderen. Bij deze groep kunnen andere factoren, zoals cognitieve achteruitgang, lichamelijke ziekten of sociale veranderingen, juist een grotere rol spelen. Daarom is het volgens de onderzoeker belangrijk dat hulpverleners bij ouderen niet alleen letten op stemmingsklachten, maar ook op persoonlijkheidsstijl, coping en verlieservaringen.

Persoonlijkheidskenmerken

De bevindingen wijzen erop dat één aanpak niet voor iedereen werkt. Bij ouderen met een overgecontroleerd profiel kan het bijvoorbeeld helpen om te werken aan acceptatie van verandering en verlies, terwijl bij mensen met een ondergecontroleerd profiel emotieregulatie en impulscontrole meer aandacht vragen. Door beter te begrijpen welke persoonlijkheidskenmerken samenhangen met kwetsbaarheid of juist veerkracht, kunnen zorgverleners vroeger signaleren wie risico loopt – en de ondersteuning gerichter afstemmen.

Bron: NedKAD (Nederlands Kenniscentrum Angst Dwang en Depressie)

Illustratie: Hester van de Grift

 

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio