overzicht

Opvoedgedrag van ouders staat niet los van emotionele en gedragsproblemen bij kinderen

(advertentie)

advertorial Hogrefe

Gepubliceerd: 10-11-2025

Uit onderzoek (Punt, 2023) blijkt dat opvoedgedrag van ouders een belangrijke rol speelt bij hechtingsproblemen, symptomen van depressie en angst, en externaliserende gedragsproblemen. De resultaten wijzen op verbanden die van waarde kunnen zijn bij het voorkomen van psychische problemen bij kinderen en jongeren.                                                                  

In de opvoeding worden kinderen begeleid om zich te ontwikkelen tot een zelfstandig individu. Hierbij is het belangrijk dat ouders hun kind in staat stellen om zichzelf te ervaren als verbonden, competent en autonoom. Door het bieden van ouderlijke warmte, structuur, en het stimuleren van autonomie (adaptief opvoedgedrag) kunnen deze basisbehoeften van het kind vervuld worden. De aanwezigheid van ouderlijke vijandigheid, dwang, en overbescherming (maladaptief opvoedgedrag) ondermijnt en frustreert deze behoeften echter juist.

Hechting

Een gebrek aan ouderlijke warmte (aandacht en affectie, sensitiviteit) in de opvoeding blijkt verband te houden met diverse vormen van gehechtheidsproblematiek. Vijandigheid (overreactiviteit, verbale agressie) en dwang (autoritaire controle, schuldinductie, veeleisendheid) hangen vooral sterk samen met ambivalente en gedesorganiseerde hechtingsproblemen. Deze resultaten geven inzicht in de factoren van opvoedgedrag die een grote rol spelen in de kwaliteit van de gehechtheidsrelatie tussen ouders en kinderen.

Internaliserend gedrag

Ouders met vijandig opvoedgedrag rapporteren over hun kinderen bovengemiddeld veel symptomen van depressie en angst. Daarnaast melden kinderen met depressiesymptomen met name een gebrek aan ouderlijke warmte in de opvoeding, terwijl kinderen met angstsymptomen aangeven dat hun ouders veel gebruik maken van dwang (schuldinductie, veeleisendheid). Ook blijkt overbeschermend opvoedgedrag (excessieve controle en excessieve ondersteuning) samen te hangen met de aanwezigheid van angstsymptomen bij kinderen. Deze bevindingen laten zien dat de factoren van opvoedgedrag die een rol spelen bij internaliserende problemen verschillend kunnen zijn voor depressie en angst.

Externaliserend gedrag

Tot slot blijkt ook boos, opstandig en agressief gedrag bij kinderen duidelijk verband te houden met opvoedgedrag van ouders. Een hoge samenhang wordt niet alleen gevonden voor vijandigheid (afwijzing, verbale agressie) en dwang (autoritaire controle, straffen en dreigen); ook een gebrek aan warmte (aandacht en affectie, sensitiviteit) en autonomie (zelfredzaamheid) houden verband met externaliserende gedragsproblemen. Mogelijk is er bij deze verbanden sprake van een wisselwerking: maladaptief opvoedgedrag kan een rol kan spelen in het ontstaan en in stand houden van externaliserend gedrag, maar gedragsproblemen kunnen ook maladaptief opvoedgedrag uitlokken.

Het opvoedgedrag werd in dit onderzoek in kaart gebracht met de PABI Vragenlijst over opvoedgedrag. Dit instrument werd in Nederland ontwikkeld op basis van de meest recente, wetenschappelijke theorieën over opvoedgedrag. De PABI bestaat uit een ouder- en kindrapportage, kent een breed leeftijdsbereik (3 t/m 17 jaar) en heeft representatieve en leeftijdsspecifieke normen uit 2022.

Punt, D. (2023). PABI Vragenlijst over opvoedgedrag. Amsterdam: Hogrefe Uitgevers.

 

 

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio