De vraag naar ADHD-diagnoses is de laatste tijd geëxplodeerd. Het gevolg is dat mensen soms een jaar op de wachtlijst staan om een diagnose te krijgen. En dan moet een eventuele behandeling nog worden gezocht. Online screening kan onnodige wachttijd verkorten en zorgen dat cliënten veel eerder passende behandeling krijgen, binnen of buiten de ggz. Een online methode van iPractice heeft zich de afgelopen jaren bewezen. Is het ook een middel voor andere aandoeningen?
Sinds eind 2023 heeft iPractice meer dan drieduizend mensen digitaal gescreend, vertellen Nine Gramberg, GZ-psycholoog en Directeur Zorg, en Heleen van der Heijden, Head of Matching, in de podcast Nieuwe blik op Zorg van zorgverzekeraar VGZ. Dat gebeurt telkens binnen enkele weken na verwijzing door de huisarts. De online screening bestaat uit twee onderdelen: Voorafgaand vult de cliënt vragenlijsten in. Daarna volgt een gesprek met de matching psycholoog. Die brengt dec hulpvraag in kaart. Op basis van de informatie wordt gekeken wat het best past voor de cliënt. “ADHD is eigenlijk een set aan klachten die mensen het leven kunnen belemmeren”, zegt Nine Gramberg. “Mensen willen niet perse een label, maar zijn op zoek naar oplossingen. We kunnen het beste helpen door te kijken naar de vraag achter de vraag. Waar gaat het mis en welke strategieën kunnen dan helpen?”
Opties
Naar aanleiding van de online screening kunnen verschillende opties naar voren komen. Het kan zijn dat hulp binnen het sociaal domein het meest passend is. Het kan zijn dat er een kortdurende interventie binnen de ggz wordt geïndiceerd (ook volgens richtlijnen de eerste stap), bijvoorbeeld psycho-educatie op basis van CGT. Of het kan zijn dat daadwerkelijk ADHD-diagnostiek aan de orde is. Afhankelijk van de oplossingsrichting, verwijst iPractice door of geeft advies aan de huisarts.
Gehalveerd
Deze stap ondervangt al een groot deel van de golf aan ADHD-diagnostiek, zeggen Gramberg en Van der Heijden. “Van de honderd mensen die zich bij de huisarts aanmelden voor een diagnose, zijn er 45 die heel goed kunnen starten met een kortdurende interventie. Voor 85 procent van die groep blijkt dat achteraf voldoende!” De overige 55 mensen gaan naar de netwerkpartners voor ADHD-diagnostiek. De wachtlijsten worden hiermee dus ongeveer gehalveerd. Bovendien hoeven de mensen die het niet nodig hebben helemaal door die ‘ADHD-tunnel’ om er pas aan het eind van het traject achter te komen dat het om iets anders gaat.
Middel
De ‘screening-tussenstap’ is ook een mooie ondersteuning voor huisartsen die zich ook geen raad weten met de golf aan diagnose-aanvragen, zo betogen Gramberg en Van der Heijden. Want veel huisartsen zijn niet bekend met alle ins en outs van de ggz en weten niet zo goed waarheen ze moeten doorverwijzen. En ook de verzekeraars zien er ‘brood’ in, zegt senior inkoper ggz Ubert Klink van VGZ in de podcast. “We hoeven zo geen complexe hulp in te zetten voor de mensen die dat niet nodig hebben. Het is een antwoord op de toegenomen vraag, maar het is de vraag of je dit tot het eind der tijden zo moet doen.” Het is beter als cliënten meteen terechtkomen bij de juiste hulp, zegt ook iPractice, dan hoeft dit screeningsproject niet meer ingezet. Het is geen doel op zich, maar een middel.
Tunnels
Voorlopig is de digitale ADHD-screening een uitkomst. Zou het ook werken voor andere aandoeningen in de ggz? VGZ is nu aan het onderzoeken of het ook toepasbaar is voor complexere vraagstukken, zoals bijvoorbeeld traumabehandeling, legt Ubert Klink uit. Want juist ook die cliënten zijn erbij gebaat om uit de ‘tunnels’ te blijven.
Beluister de podcast Nieuwe Blik op Zorg over ADHD-screening op Spotify.
Lees ook andere artikelen over ADHD
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
