Therapietrouw blijft één van de grootste uitdagingen in de behandeling van schizofrenie en schizoaffectieve stoornis. In een recent afgeronde fase 3-studie is een innovatieve wekelijkse orale formulering van Risperidon (LYN-005) onderzocht, met als doel om de kloof te overbruggen tussen dagelijkse orale inname en langwerkende injecteerbare antipsychotica. De resultaten tonen aan dat LYN-005 vergelijkbare biologische beschikbaarheid en klinische stabiliteit biedt als dagelijkse Risperidon, met potentieel aanzienlijke voordelen voor de therapietrouw van patiënten.
Het onderzoek werd recent gepubliceerd in The Lancet.
Studieopzet en methode
In de studie waren 83 klinisch stabiele patiënten met schizofrenie of een schizoaffectieve stoornis betrokken. De deelnemers waren 18–64 jaar oud, verbleven gedeeltelijk als opgenomen patiënten in gespecialiseerde centra in de Verenigde Staten, en gebruikten voorafgaand aan de studie minimaal zes weken een orale antipsychoticum zonder recente ziekenhuisopnames.
Na een 7-daagse ’run-in-periode’ met dagelijkse risperidon (2 mg of 6 mg), ontvingen de deelnemers vijf wekelijkse doses van LYN-005 (15 mg of 45 mg), met in week 1 een aanvullende halve dagelijkse dosis. Gedurende het 5-weekse behandeltraject werden bloedmonsters afgenomen om farmacokinetische parameters te vergelijken met de standaard dagelijkse toediening.
Een belangrijke uitkomst van dat deel van het onderzoek wees op een stabiele afgifte van de werkzame stof binnen therapeutische grenzen en vergelijkbare biologische beschikbaarheid ten opzichte van de dagelijkse variant.
Innovatief toedieningsmechanisme
LYN-005 is een capsule van ongeveer het formaat van een multivitamine. Eenmaal ingenomen ontvouwt de capsule zich tot een stervorm in de maag, waardoor deze tijdelijk wordt vastgehouden en geleidelijk het geneesmiddel afgeeft. De stervormige ”armen” zijn voorzien van lagen die na verloop van tijd zacht worden en afbreken, zodat de capsule uiteindelijk het maag-darmkanaal kan verlaten.
Deze technologie is meer dan tien jaar in ontwikkeling, waarbij onder andere het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en Brigham and Women’s Hospital bijdragen hebben geleverd. In deze bijna laatste fase, optimaliseert Lyndra Therapeutics het middel verder voor bredere toepassingen.
Veiligheid en bijwerkingen
Van de 67 deelnemers die LYN-005 ontvingen, rapporteerden 56 (84%) ten minste één bijwerking. Gastro-intestinale klachten kwamen het meest voor (66%), maar waren in de meeste gevallen mild (75%) en van korte duur (<3 dagen). Eén ernstig bijwerking (oesofagitis) werd gemeld, met volledig herstel. Andere bijwerkingen waren hoofdpijn (12%), misselijkheid (10%) en rugpijn (8%).
Somatische klachten, gemeten via de Somatic Symptom Scale-8, bleven laag (scores 0–3), en er werd slechts een zwakke correlatie gevonden met het aantal gemelde gastro-intestinale klachten.
Patiënt- en artswaardering
Een meerderheid van de patiënten (68%) en artsen (53%) gaf een score van ≥3 op een 5-puntsschaal voor tevredenheid met de wekelijkse toedieningsvorm. Dit ondersteunt de mogelijkheid dat wekelijkse orale medicatie kan bijdragen aan betere acceptatie en therapietrouw, vooral bij patiënten die injecties vermijden.
Klinische implicaties en toekomstperspectief
Volgens de onderzoekers biedt een wekelijkse orale optie een belangrijke aanvulling op het therapeutisch arsenaal. Volgens hen is één van de grootste obstakels in de zorg voor chronische aandoeningen een inconsistente medicatie-inname, wat bij schizofrenie kan leiden tot terugval en ziekenhuisopnames. Weliswaar was de studiepopulatie relatief stabiel en vond het onderzoek plaats in een gecontroleerde setting – wat de generaliseerbaarheid beperkt, toch mensen de onderzoekers dat de resultaten veelbelovend zijn. De eerder geplande vervolgstudie STARLYNG-2, bedoeld om de langetermijnveiligheid van LYN-005 te evalueren, werd in april 2025 echter vroegtijdig stopgezet. De reden daarvoor is niet bekend.
Conclusie
De wekelijkse orale capsule LYN-005 blijkt even effectief als dagelijkse Risperidon voor de behandeling van schizofrenie en schizoaffectieve stoornis, met een gunstig bijwerkingenprofiel. Deze technologie biedt een nieuw en potentieel meer patiëntvriendelijk alternatief voor bestaande orale en injecteerbare antipsychotica. Verdere studies zijn nodig om de effectiviteit in bredere, meer diverse patiëntengroepen te bevestigen.
Citrome, Leslie et al.: Long-acting oral weekly risperidone (LYN-005) for schizophrenia in the USA (STARLYNG-1): a multicentre, open-label, non-randomised phase 3 trial.
The Lancet Psychiatry, Volume 12, Issue 7, 504 - 512
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
