Beklemmende herinneringen aan een jeugd die werd gedomineerd door een broer met mentale problemen. Leendert Douma recenseert Blue Heron van Sophy Romvari.
Hoe kunnen herinneringen de werkelijkheid vertekenen? Eigenlijk is dat waar de debuutfilm Blue Heron van de 35-jarige regisseuse Sophy Romvari om draait. Maar herinneringen is het enige dat ze heeft als de filmer meer dan twintig jaar later op onderzoek gaat naar haar jeugd op het prachtige Vancouver Island in de jaren negentig.
Blue Heron begint als een home-movie, vol zonnige maar ook verkleurde beelden, rare standpunten, ruis en foutjes. We zien hoe een zeskoppige Canadees-Hongaarse familie op het eiland komt te wonen. Sophy – in de film heet ze Sasha – is acht jaar oud. Vader is druk met klusjes, maar vooral met zijn computer. Dus moeder neemt de kinderen op sleeptouw. Ze gaan naar het strand. Sasha ziet haar moeder zwemmen. Het is heel idyllisch allemaal. Maar gaandeweg sluipt er dreiging in de beelden. Sasha’s broer Jeremy – een fenomenale rol van Edik Beddoes – domineert dan. Hij is stuurs, onaangepast, ontregelend.
De filmstijl verandert mee. We zien Jeremy letterlijk en figuurlijk op afstand van de rest van het gezin. Hij is zwijgzaam en er gaat een vreemde energie van hem uit. Zo met zijn brilletje op lijkt hij sprekend op seriemoordenaar Jeffrey Dahmer. Zijn ouders reageren liefdevol en begripvol, maar de situatie groeit ze boven het hoofd. Talloze hulpverleners hebben ze bezocht. Ze kunnen alleen nog maar lachen als de zoveelste psycholoog met cliché adviezen komt. Maar het huilen staat ze eigenlijk nader.
De kleine Sasha observeert het allemaal, maar ze heeft ook een actievere rol. Ze zoekt toenadering tot Jeremy en af en toe lijkt dat te lukken. Ze krijgt een hangertje met een blauwe reiger (blue heron) dat hij in een dierentuin heeft gestolen.
Opeens zijn we in het hier en nu. Dat is ook te zien aan de filmstijl. Sasha gaat in gesprek met een aantal jeugdhulpverleners om de – inmiddels overleden – Jeremy te duiden. De sessies met daadwerkelijke therapeuten zijn niet gescript en hebben een vervreemdend effect na de dromerige jeugdbeelden. Wat er daarna gebeurd is helemaal bizar. Sasha gaat terug naar het huis op Vancouver Island, spreekt als maatschappelijk werker haar eigen ouders en zit uiteindelijk tussen haar broer en haar jonge zelf op het bed. Mooie symbolisch voor de vervorming van herinneringen.
In Blue Heron bestaan feit en fictie naast elkaar en door elkaar heen. Het karakter van Jeremy is ook voor een groot deel gebaseerd op ‘non-acteur’ Erik Beddoes die van de straat is geplukt. Maar delen zijn ook echt uit het leven van Sophy Romvari. Blue Heron is een soort vervolg op haar eindexamenproject aan de filmacademie van Toronto: de korte documentaire Still Processing uit 2020. Daarin is ze te zien als zichzelf. Ze bekijkt een doos met oude familiefoto’s, die dicht is gebleven na het overlijden van twee oudere broers. Het centrale thema in de docu is hetzelfde als in haar speelfilmdebuut: Kan het maken van een persoonlijke film helpen bij het verwerken van trauma? Daarin plaatst de regisseur zich in het illustere rijtje Lars von Trier, Ingmar Bergman, Woody Allen en Frederico Fellini.
Of je antwoorden krijgt op de vele vragen die er spelen, doet er niet toe. Blue Heron doet iets met je. Je weet alleen niet goed wat.
-
Bekijk de trailer van Blue Heron
-
Lees alle filmrecensies op GGZ Totaal
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
