overzicht

Psychotherapie brengt fysieke veranderingen in hersenen en verlicht chronische pijn

Wetenschap

Gepubliceerd: 19-05-2025

Chronische pijn is een onzichtbare last die miljoenen mensen dagelijks meedragen. Of het nu gaat om rugpijn, migraine, artrose of langdurige klachten na een hersenschudding of kankerbehandeling—voor één op de vijf volwassenen is pijn een constant onderdeel van het leven. Medicatie biedt lang niet altijd verlichting. Maar nu is er goed nieuws: psychotherapie blijkt daadwerkelijk fysieke veranderingen in de hersenen teweeg te brengen die pijn kunnen verzachten.

Een internationale groep onderzoekers onder leiding van professor Lene Vase van de afdeling Psychologie aan de Aarhus Universiteit in Denemarken publiceerde hierover recentelijk een overzichtsstudie in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet.

Van gevoel naar bewijs

Dat psychotherapie kan helpen bij pijnbestrijding is geen nieuw inzicht. Wat deze studie uniek maakt, is de wetenschappelijke onderbouwing van hoe dat precies werkt in het brein.

Volgens de onderzoekers werd eerder gedacht dat psychologische behandeling mensen misschien gewoon afleidde van hun pijn, maar wordt nu duidelijk dat therapie leidt tot daadwerkelijke veranderingen in de hersenen en het ruggenmerg—de plekken waar pijn wordt verwerkt.

Ze analyseerden tientallen eerder gepubliceerde studies. Hoewel deze afzonderlijk te kleinschalig waren om harde conclusies te trekken, laat de gecombineerde analyse een helder patroon zien: psychologische interventies zoals cognitieve gedragstherapie (CGT) beïnvloeden meetbaar de hersenactiviteit bij mensen met chronische pijn.

Het brein op de automatische piloot

Een belangrijk inzicht uit de studie is de rol van het zogeheten default mode network—een netwerk in de hersenen dat actief is als we dagdromen of in gedachten verzonken zijn. Dit netwerk staat in verbinding met hersengebieden die betrokken zijn bij pijn en emoties.

CGT richt zich op het veranderen van automatische gedachtepatronen: zorgen, angsten of negatieve verwachtingen die vaak de overhand nemen bij chronische pijn. Door deze gedachten bewust te beïnvloeden, verandert de hersenactiviteit. Simpel gezegd: wie anders leert denken, voelt minder pijn.

De onderzoekers: ”Chronische pijn beïnvloedt alles: je werk, je gezin, je sociale leven. Maar als mensen via therapie leren om die negatieve gedachten los te laten en hun leven weer op te pakken, zien we dat dit gepaard gaat met minder pijn en een betere levenskwaliteit.”


Een taak voor de hele zorgsector

Hoewel therapie bij een psycholoog effectief is, erkennen de onderzoekers dat er niet genoeg therapeuten zijn om iedereen met pijn te helpen. Ze stellen daarom dat belangrijk is dat ook artsen, fysiotherapeuten en verpleegkundigen leren hoe ze patiënten kunnen begeleiden naar een andere manier van denken over pijn.
De onderzoekers menen dat ook apps een rol kunnen spelen. Er zijn inmiddels meer dan 500 apps op de markt die zich richten op psychologische pijnverlichting, maar hun effectiviteit is nog niet goed onderzocht. Zij suggereren dan ook een app te kiezen die gebaseerd is op cognitieve gedragstherapie.


Psychologische behandeling als serieuze pijler

De onderzoekers stellen dat deze studie een belangrijke stap voorwaarts betekent in het begrijpen van de complexe relatie tussen geest en lichaam. Wat ooit werd gezien als een ‘mentaal trucje’, krijgt nu erkenning als een volwaardige, fysiologisch onderbouwde behandelmethode. Voor iedereen die leeft met chronische pijn betekent dit vooral hoop: verlichting hoeft niet altijd uit een pil te komen—soms begint het met een goed gesprek.

Vase, Lene et al.: Opportunities for chronic pain self-management: core psychological principles and neurobiological underpinnings.
The Lancet, Volume 405, Issue 10491, 1781 - 1790

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

 

 

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio