overzicht

Achter het etiket, afgestemd opvoeden van neurodivergente kinderen

boekrecensie

achter het etiket

Gepubliceerd: 07-04-2025

Een oproep tot verantwoord opvoeden. Tot onhaalbare hoogte? Johan Atsma recenseert Achter het etiket, afgestemd opvoeden van neurodivergente kinderen van Eline Claeys.

In Achter het etiket, afgestemd opvoeden van neurodivergente kinderen staat Eline Claeys, Vlaamse praktijkgerichte orthopedagoge, uitgebreid stil bij opvoeden van kinderen in het algemeen en neurodivergente kinderen in het bijzonder. Dat laatste trok me aan om het boek te gaan lezen. De term neurodivergentie is hier de laatste tijd wel vaker gepasseerd als een alternatieve en kritische kijk op het huidige systeem van diagnosticeren op basis van terminologie die de DSM5 ons aanreikt.

Specifieke visie

In de inleiding wordt duidelijk gemaakt dat Eline Claeys uitgaat van een specifieke visie op opvoeden in het algemeen die ‘afgestemd opvoeden’ wordt genoemd. Dat is een visie die door de Vlaamse psychotherapeut Jürgen Peeters is ontwikkeld en vormgegeven in een “netwerk van professionals die ouders, kindbegeleiders, leerkrachten, opvoeders en organisaties begeleiden en ondersteunen om te kijken voorbij het gedrag van kinderen op zoek naar duurzame antwoorden op opvoedingsvragen.” (afgestemdopvoeden.be )

Manier van leven

Eline Claeys wil daarbij de specifieke opvoedingsvraagstukken die opdoemen bij kinderen met een diagnose als ASS of ADHD met nadruk in dit boek aandacht geven. En daar is de visie achter ‘afgestemd opvoeden’ buitengewoon geschikt voor.

Een citaat. “Het is geen ‘absolute’ opvoedingstechniek, maar een manier van leven, een bewustzijn, een manier van kijken naar jezelf, naar je omgeving, en vooral ook naar kinderen. Ik leerde wat voor centrale rol je als ouder speelt. Ook dat vind ik bijzonder krachtig aan Afgestemd opvoeden. Omdat het betekent dat je dieper gaat graven. Het stelt je – gaandeweg – in staat om moeilijkheden in de relatie met je kind(eren) bij de wortel aan te pakken. Bij veel opvoedingsmethoden ligt het accent namelijk op het gedrag van je kind(eren): dat wat je wilt veranderen of dat wat je wilt behouden. Afgestemd opvoeden focust daarentegen op de relatie tussen jou en je kind(eren), met zelfverbinding als startpunt.”

Abstracte visie

Heel veel concreter wordt het niet in dit boek. Er is een tamelijk abstracte visie die uiteindelijk natuurlijk wel kan worden omgezet in praktisch handelen waarbij er ook zo nu en dan wel duidelijk wordt gemaakt wat het verschil kan maken.

“Afgestemd opvoeden? Zonder straffen en belonen? En zonder kader zeker? Maar zo is het dus niet. Dat er geen grenzen zouden zijn, is een van de meest voorkomende misvattingen over Afgestemd opvoeden. Want die zijn er wel degelijk. Ze horen bij opvoeden, omdat ze voedend zijn voor de ontwikkeling van een kind. Alleen kiezen we binnen Afgestemd opvoeden voor liefdevol begrenzen in plaats van straffen.”

Praktische voorbeelden

Gelukkig geeft Claeys heel veel praktische voorbeelden, waardoor je gaandeweg wel duidelijk krijgt hoe ze naar het opvoedproces kijkt en in het bijzonder waarom de visie van Afgestemd opvoeden waardevol is in het nadenken over de opvoedingsvraagstukken van kinderen die neurodivergent zijn. Heel belangrijk is de basishouding waarin je als opvoeder probeert te begrijpen wat de functie is van het gedrag dat een kind je voorschotelt, wat dat zegt over het moment en hoe je daar vervolgens adequaat en liefdevol sturend mee om kunt gaan. Op straffen en belonen ligt in deze visie wel een taboe, ook dat mag duidelijk zijn.

Haalbaar

Al lezend wordt duidelijk dat in het proces van opvoeden het kind volstrekt centraal staat in Achter het etiket. Zo af en toe vraag ik mij af of dat wel haalbaar is in het dagelijks bestaan. Bovendien vraagt elke bewuste opvoedsituatie de nodige actuele reflectie en ook dat is veel gevraagd in de praktijk van alledag. In het opvoeden van kinderen met een ‘etiketje’ is dat overigens wel het nastreven waard en noodzakelijk, dat wordt wel helder in een boek dat oproept tot verantwoord opvoeden, maar dat ook tot misschien wel onhaalbare hoogte bepleit.

Schoolpoort

Tegelijkertijd beschrijft Claeys zelf dat de ouders van tegenwoordig de lat torenhoog leggen:  “Ik lees, bekijk en beluister het ook allemaal gretig, en tegelijk voel ik ook hoe die overvloed aan informatie me soms verlamt. Zelfs de informele gesprekjes aan de schoolpoort kunnen voor onzekerheid zorgen. Hoe voel jij je als iemand zegt dat hij elke dag leest, als jij er nauwelijks toe komt om een bladzijde te verwerken? Dat dus.”

Voor mij heeft dit boek na lezing in zekere mate diezelfde uitwerking. Terwijl je er inhoudelijk als opvoeder inderdaad veel van kunt opsteken. Dat staat wat mij betreft wel vast.

 

Eline Claeys - Achter het etiket, afgestemd opvoeden van neurodivergente kinderen
Uitgeverij Lannoo
319 pagina’s
prijs: 24,99
ISBN 978 94 014 1366 4

 

-

Lees ook andere recensies van Judith de Roos en Johan Atsma

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

 

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio