overzicht

Kan virtual reality een psychedelische ervaring op wekken?

Gepubliceerd: 19-06-2023

Wonderlijke planten, duizelingwekkende patronen en pulserende klanken: Leidse wetenschappers onderzoeken op het festival Lowlands wat de effecten zijn van een virtuele psychedelische trip op lichaam en geest. Waarom is dat mogelijk interessant voor therapieën?

Een trip met de Magic MushVroom, zo heet het bijzondere experiment dat het team psychologen deze zomer gaat uitvoeren op het festival Lowlands in Biddinghuizen. Hoofdonderzoeker is Michiel van Elk die normaal gesproken onderzoekt wat de effecten zijn van geestverruimende middelen zoals paddo’s, truffels en MDMA en wat ze met de hersenen doen. Met een groot team gaat hij nu testen wat de effecten zijn van een virtuele psychedelische ervaring. 


VR-trip

De vrijwillige deelnemers krijgen een VR-headset op die hen meevoert in een wonderlijke wereld van planten en patronen en is vormgegeven door kunstenaarscollectief Plant Fictions. De beelden en geluiden zijn gebaseerd op omschrijvingen van trip-ervaringen. Van Elk: ‘Tijdens de sessie meten we met sensoren de hartslag en de huidgeleiding van de deelnemers. Na afloop vullen ze vragen in over al dan niet eerdere ervaringen met drugsgebruik, hun persoonlijkheid en hoe ze deze VR-ervaring beleefden.’

Primeur op Lowlands

Lowlands Science is inmiddels een vast programmaonderdeel van het razendsnel uitverkochte muziekfestival. Ieder jaar kunnen onderzoekers een voorstel indienen om een wetenschappelijk experiment uit te voeren met de festivalbezoekers als proefpersonen. Slechts een handvol onderzoeken krijgt een plek. Van Elk is blij met deze uitverkiezing. ‘Fantastisch dat ons onderzoek begint op Lowlands, waar zoveel diverse mensen samenkomen. Het experiment is het begin van een grote studie die we komende jaren gaan uitvoeren.’

De werking van echte psychedelica

Dat het team zo nieuwsgierig is naar de beleving van een virtuele trip heeft alles te maken met de impact van echte psychedelica zoals LSD en MDMA. Deze middelen kunnen, als ze zorgvuldig gebruikt worden, de gebruiker in een andere staat van bewustzijn brengen waardoor deze zijn leven en problemen even in een ander perspectief ziet. Het bewustzijn wordt als het ware even opgeschud, aldus Van Elk. De gebruiker kan tijdelijk loskomen van zijn ingesleten piekerpatronen en openstaan voor nieuwe denkpaden.

Behandeling ernstige depressie en ptss

Vanwege die loswrikkende effecten lopen er nu wereldwijd verschillende klinische proeftrajecten waarin mensen met een ernstige depressie of posttraumatische stressstoornis (ptss) begeleid een kleine dosis van bijvoorbeeld MDMA krijgen. Er zijn hoopvolle resultaten, bijvoorbeeld bij militairen met ptss, maar tegelijkertijd kleven er ook diverse nadelen aan en is er nog veel onderzoek nodig, benadrukt Van Elk. Daarom is het interessant om te onderzoeken in hoeverre mensen ook ontvankelijk zijn voor een virtuele trip. ‘Met als groot voordeel dat er geen enkele stof in het bloed terechtkomt en de kijker eenvoudig kan stoppen door de ogen te sluiten of de headset af te doen als het te heftig wordt.’

Onderzoek in een kolkende menigte

Terug naar het experiment: hoe doet het team onderzoek in een kolkende menigte waarvan een aardig deel vermoedelijk al in hogere festivalsferen is? Lowlands Science staat op een afgebakend terrein en we testen alleen tussen 12.00 en 20.00 uur, aldus Van Elk. De deelnemers krijgen eerst een intake voordat ze mee mogen doen. Hierin moeten ze onder andere aangeven of ze de laatste uren alcohol en/of drugs hebben gebruikt en hierop worden ze ook getest. ‘Deelnemers hoeven niet per se nuchter te zijn, maar ze moeten wel goed in staat zijn om mee te doen. Het team kan zo ook onderzoeken in hoeverre de al geconsumeerde middelen van invloed zijn op de beleving. We beginnen al om 12.00 uur, dus ik denk dat er ook genoeg nuchtere mensen zullen meedoen aan het onderzoek.’

Michiel van Elk geeft op Lowlands Science ook het flitscollege ‘Een nuchtere kijk op psychedelica’. In 2021 kwam zijn gelijknamige boek uit over de effecten van geestverruimende middelen. In 2016 deed hij ook mee aan Lowlands Science met zijn onderzoek ‘Trippen met de Godhelm’. Daarbij kregen deelnemers een omgebouwde scooterhelm op, die door stimulatie van hun brein mystieke ervaringen kon opwekken.   

Bron: Universiteit Leiden

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio