overzicht

Kennis over schadelijkheid van roken en alcohol bij scholieren ongelijk verdeeld

verslaving (3)

Gepubliceerd: 04-04-2022

Steeds meer scholieren weten dat roken en alcohol drinken schadelijk is. “Dat is positief, maar helaas is de kennis over de schadelijkheid van roken en alcohol niet bij alle groepen scholieren evenveel toegenomen”, zegt dr. Tessa Scheffers-van Schayck, wetenschappelijk onderzoeker bij het Trimbos-instituut. Daarnaast wordt de schadelijkheid van af en toe roken en het drinken van meerdere glazen alcohol in het weekend onderschat. Dit zijn belangrijke aandachtspunten voor preventiewerkers en -programma’s.

In 2019 is voor de negende keer het landelijke Peilstationsonderzoek onder scholieren van 12-16 jaar uitgevoerd. In de periode 2003-2019 is er vanuit preventie steeds meer aandacht geweest voor de schadelijkheid van roken en alcohol bij met name scholieren. Maar zijn scholieren zelf de afgelopen jaren ook anders gaan denken over de schadelijkheid van roken en alcohol?

Scholieren weten meer over roken

In de afgelopen jaren zijn steeds meer scholieren van mening dat roken schadelijk is. We zien bijna een verdubbeling in het percentage scholieren dat af en toe roken schadelijk vindt: van 27,5% in 2003 tot 50,7% in 2019. “Wij zijn blij met deze verdubbeling, want dat laat zien dat we op de goede weg zitten”, aldus Scheffers-van Schayck. “Toch is er ook nog veel winst te behalen, aangezien de helft van de scholieren af en toe roken niet schadelijk vindt.”

Terwijl af en toe roken wél schadelijk is. Het is daarom belangrijk dat hier bijvoorbeeld in preventieprogramma’s op scholen, zoals Helder op School, meer aandacht voor is.

Scholieren denken dat vooral dagelijks drinken schadelijk is

Hoewel ook de kennis over de schadelijkheid van alcohol drinken bij scholieren de afgelopen jaren is toegenomen, zien we daar een iets ander beeld dan bij roken. Scheffers-van Schayck: “Het positieve nieuws is dat we een verdubbeling zien in het percentage scholieren dat elke dag alcohol drinken schadelijk vindt: van 41% van de leerlingen in 2003 tot 83,5% in 2019.” Maar het percentage scholieren dat het schadelijk vindt om elk weekend vijf of meer drankjes te drinken steeg tot 2011 en is daarna gedaald. Het lijkt alsof een deel van de scholieren denkt dat, net als bij roken, de risico’s van alcohol beperkt zijn zolang het niet dagelijks gedronken wordt.

Vmbo-leerlingen minder bewust van de schadelijkheid

Niet alle scholieren weten evenveel over de schadelijkheid van roken en alcohol. Daarbij zijn er duidelijke verschillen tussen de schoolniveaus gevonden. Deze verschillen zijn pas na 2003 ontstaan. Zo dachten in 2019 minder vmbo-leerlingen dat af en toe roken schadelijk is dan havo- en vwo-leerlingen.

Ook is het percentage vmbo-b leerlingen dat het elke dag drinken van één of twee drankjes met alcohol schadelijk vindt lager dan onder scholieren van de andere schoolniveaus. Dit laat zien dat het belangrijk is om in preventieprogramma’s op scholen extra aandacht te hebben voor vmbo-leerlingen. Daarnaast is het belangrijk om te kijken hoe preventieprogramma’s beter kunnen aansluiten op deze doelgroep. Zo kan de kennis over de schadelijkheid van roken en alcohol drinken bij vmbo-leerlingen vergoot worden.

Aandachtspunten voor preventie

Hoewel de afgelopen jaren de kennis over de schadelijkheid van roken en alcohol drinken bij scholieren over het algemeen is toegenomen, is er op een aantal gebieden ruimte voor verbetering. Het is daarom belangrijk dat er in preventieprogramma’s meer aandacht besteed wordt aan de schadelijkheid over af en toe roken en het drinken van meerdere glazen alcohol in het weekend. Daarnaast is het essentieel om preventieprogramma’s extra goed aan te laten sluiten op vmbo-leerlingen, omdat de kennis bij deze doelgroep minder hoog is dan bij leerlingen van andere schoolniveaus. Tot slot kan er ook winst behaald worden door het rookvrij maken van de omgeving van (vmbo) scholieren. Met een rookvrije omgeving wordt het goede voorbeeld gegeven. Want we weten: zien roken, doet roken.

Meer informatie

NIX18 voor professionals
Preventieprogramma Helder op School
Op weg naar een Rookvrije generatie

Infographic: Hoe denken scholieren over de schadelijkheid van roken en alcohol?

Bron: Trimbos

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio