Veelvuldig piekeren: Een disbalans tussen cognitieve controle en vertekeningen in de informatieverwerking
Iedereen piekert wel eens, bijvoorbeeld over dingen die gebeurd zijn of over hoe dingen zullen verlopen in de toekomst. Aan de ene kant kan dit piekeren nuttig zijn voor het verwerken van emotionele gebeurtenissen of voor het oplossen van (emotionele) problemen. Daartegenover staat dat eindeloos piekeren een negatief stempel kan drukken op iemands stemming en het dagelijkse functioneren in de weg kan zitten. Veelvuldig piekeren speelt daarom een belangrijke rol bij de ontwikkeling en instandhouding van angst en depressieve klachten. Dat is het onderwerp waarop Nessa Ikani afgelopen vrijdag 22 oktober promoveerde aan de Radboud Universiteit.
Waarom lukt het de ene persoon om zich om te draaien en in slaap te vallen, terwijl de ander uren blijft piekeren en hier tevergeefs grip op probeert te krijgen?
Nessa Ikani probeert in haar proefschrift antwoord te geven op deze vraag door de mechanismen te onderzoeken die een negatieve gedachtengang in werking zetten en die het voor sommige mensen lastiger maken deze ‘piekercirkel’ te stoppen.
Als piekergedachten zich opdringen, zetten we in het algemeen cognitieve controle in om deze gedachten de baas te zijn en te stoppen. Op die manier houden we onze aandacht bij de dingen waarmee we bezig zijn en voorkomen dat we blijven hangen in opeenvolgende negatieve gedachten. Maar mensen die geneigd zijn om veel te piekeren, ervaren moeilijkheden in het uitoefenen van die cognitieve controle. Tegelijkertijd hebben ze de automatische neiging om hun aandacht eerder te richten op negatieve informatie, informatie vaker op een negatieve wijze te interpreteren en negatieve gebeurtenissen of situaties beter te onthouden. Door deze zogenaamde ‘negatieve informatieverwerking’, wordt een vicieuze piekercirkel sneller getriggerd door negatieve informatie en ervaren piekeraars meer moeite in het loslaten van negatieve gedachten.
De onderzoeksbevindingen bieden meer kennis over deze disbalans tussen verminderde cognitieve controle aan de ene kant en negatieve vertekeningen aan de andere kant en laten mogelijkheden zien voor (klinische) interventies die het piekeren kunnen doorbreken.
Biografie
Nessa Ikani (1986) behaalde haar diploma van de onderzoeksmaster Behavioural Science (cum laude) aan de Radboud Universiteit. Haar promotieonderzoek voerde ze uit op de afdeling Experimental Psychopathology & Treatment van het Behavioural Science Institute en richtte zich op de rol van cognitieve controle en automatische processen bij piekeren. Momenteel werkt ze als post-doc onderzoeker bij de afdeling Psychiatrie van het Radboudumc en heeft ze een tweede post-doc positie bij Pro Persona Research.
Bron: Pompestichting
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, Opgeven van je mailadres is voldoende.
Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
