Bij de huidige discussie over stikstof is ‘erg dat een weg niet kan worden aangelegd, waardoor we in de file staan en verschrikkelijk dat het om banen van mensen gaat’. ”Maar bij verwarde personen gaat het zelfs over leven en dood. De bedoeling was dat je op basis van die conclusies die wij hebben getrokken nieuw beleid zou maken. Als je dat niet doet, is het wachten op de volgende dode.’’ Dat zegt Onno Hoes in een interview met het Algemeen Dagblad.
De oud-burgemeester kreeg, als voorzitter van het Schakelteam, van het kabinet de opdracht op te komen tot een ‘goedwerkende’ aanpak voor personen met verward gedrag in Nederland. De moord op twee schoonmakers in een Groningse bioscoop hakt er daarom bij hem extra in. ”Verwarde personen maken hier meer slachtoffers dan terreur, en toch gaan we over tot de orde van de dag.’’
Schakelteam
Doel van het Schakelteam was het verbinden van partijen, het stimuleren en faciliteren van de sluitende aanpak, zoals geïntroduceerd door het aanjaagteam Verwarde Personen, in de praktijk. Een aanpak waarin de persoon met verward gedrag en zijn familie centraal staan, was het credo.
Na twee jaar ‘schakelen’ eindigde op 1 oktober 2018 de opdracht van het schakelteam. Op lokaal, regionaal en landelijk niveau waren er de nodige stappen gezet, aldus de eindrapportage. Het Schakelteam had zich ervoor ingezet dat overal in Nederland een goed werkende aanpak zou komen voor mensen met verward gedrag. Ook als die mensen strafbare feiten pleegden, gevaarlijk (b)lijken, zorg mijden en geen netwerk (meer) hadden.
Bart van U.
Wat ondertussen de ’Groningse bioscoopmoord is gaan heten, doet Onno Hoes naar eigen zeggen ‘sterk denken aan de moord op Els Borst’, de oud-minister van Volksgezondheid. ’Die werd op 81-jarige leeftijd in februari 2014 dood gevonden in de garage van haar woning in Bilthoven. Ze was met 41 messteken om het leven gebracht.
Hoes ziet overeenkomsten: ”Ook in de zaak van Els Borst was al bij meerdere instanties duidelijk dat die man een gevaar vormde voor de samenleving. Verschillende partijen trokken aan de bel.’’
”Bij de dader van de Groningse bioscoopmoorden zijn, afgaande op de eerste berichten, weer diezelfde klassieke basisfouten gemaakt.’’ Hoes somt op: ”Familie die al jarenlang aandringt op opname, het niet voldoende serieus nemen, het te lang uitstellen om een besluit te nemen… Alle ingrediënten zijn weer aanwezig.’’
Adviezen niet opgevolgd
Een van de adviezen van het Schakelteam was dat er een speciaal telefoonnummer moest komen voor verwarde personen. Staatssecretaris Paul Blokhuis zegde toe dat het nummer er zou komen. Maar het nummer is er nog steeds niet.
”Zelfs een eenvoudig ding als een speciaal telefoonnummer voor verwarde personen, is er nu nog steeds niet”, zegt Hoes. ”We zijn ruim een jaar verder. Dan denk ik: joh, kom op, wat gebeurt er nou?”
Ook worden verwarde personen nog hardhandig opgepakt door de politie en belanden dan in de cel, zegt Hoes. ”Allerlei dingen die wij hebben aangeraden, zoals speciale locaties voor observering en passend vervoer, daar moet nog heel veel gebeuren. De aanbevelingen zijn onvoldoende opgevolgd. Dat blijkt wel.”
Voorjaar 2020
Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid zegt tegen de NOS dat het telefoonnummer er in het voorjaar van 2020 komt. ”Dit moest eerst binnen het kabinet worden geregeld. Vervolgens is de financiering in de voorjaarsnota vastgelegd. Dit soort dingen gaat nu eenmaal niet zo snel.”
Het ministerie komt binnenkort met een brief over de stand van zaken bij de aanpak van verwarde personen. ”Daarin zal staan wat er is gebeurd met de adviezen van het schakelteam.”
Vorige maand bleek nog dat het aantal incidenten met verwarde mensen blijft toenemen. In de eerste helft van het jaar kreeg de politie 47.632 meldingen waarbij verward gedrag een rol speelde, bleek uit cijfers die Hart van Nederland kreeg van de politie. Dat is 8 procent meer dan een jaar eerder. Die cijfers geven overigens een vertekend beeld: veel mensen bellen vaker dan één keer, onder de bellers zijn óók ouderen met dementie en mensen die teveel hebben gedronken.
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op het gratis magazine dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
