overzicht

Intensieve hersentraining kan psychiatrische en neurologische patiënten helpen

images kopie

Gepubliceerd: 13-09-2016

Herhaling vormt de hersenen. De positieve kracht van herhaling zou daarom veel meer benut moeten worden bij de behandeling van mensen met bijvoorbeeld een dwangstoornis of de ziekte van Parkinson, door intensiever specifieke functies te trainen.

‘We kunnen bij de Olympische spelen zien wat de effecten zijn van intensieve training’, aldus prof.dr. Odile van den Heuvel in haar oratie die zij op vrijdag 16 september houdt.

Hersenen bepalen het gedrag van de mens, maar andersom vormt het gedrag de hersenen ook. In goede en in slechte zin. De eindeloze herhaling in gedrag, zoals bij een dwangstoornis, leidt tot veranderingen in de hersendelen die betrokken zijn bij de uitvoering van die gedragingen. Omgekeerd geldt dit ook voor wenselijk gedrag, en daarom pleit prof.dr. Odile van den Heuvel ervoor de positieve kracht van herhaling veel meer te benutten in de behandeling van psychiatrische en neurologische ziekten, door het intensief trainen van specifieke hersenfuncties.

Muziekinstrument
Een voorbeeld uit de dagelijkse praktijk is de obsessieve-compulsieve stoornis, ook wel dwangstoornis genoemd. De dwangstoornis gaat gepaard met alsmaar terugkerende gedachten en zich herhalende rituelen. De symptomen ontstaan vaak vroeg in het leven en ontwikkelen zich meestal tot hardnekkige gedragspatronen die inslijten in het leven. Dit inslijten gebeurt ook op het niveau van de hersenen. De eindeloze herhaling in gedrag leidt tot veranderingen in de hersencircuits die betrokken zijn bij het gedrag. Dergelijke effecten van herhaling op de vorming van de hersenen zijn ook bekend van het trainen van juist gezonde, opbouwende vaardigheden, zoals het heel goed leren bespelen van een muziekinstrument.

Speltraining bij Parkinson
In haar oratie betoogt de hoogleraar neuropsychiatrie dat hersentraining kan leiden tot versterking of compensatie van hersencircuits, die door aanleg of ten gevolge van neurologische ziekten zwakker zijn. ‘We kunnen bij de Olympische spelen zien wat de effecten zijn van intensieve training. Diezelfde Olympische ambitie is nodig om de vaak chronische gedragspatronen bij psychiatrische ziekten te doorbreken, maar ook om te compenseren voor schade in de hersenen die ontstaat door neurologische ziekten, zoals de ziekte van Parkinson.’ Van den Heuvel wil de natuurlijke compensatie, die in eerste instantie optreedt bij de veroudering van het denken bij Parkinson, versterken door de communicatie binnen hersennetwerken spelenderwijs te verbeteren tijdens een speltraining. De verwachting is dat zo de overgang naar de dementie die sommige patiënten met de ziekte van Parkinson ontwikkelen, uitgesteld kan worden.

Kleinere hippocampus bij dwangneurose
Een verschenen artikel van Van den Heuvel in the American Journal of Psychiatry ondersteunt haar verhaal. Uit deze publicatie blijkt onder andere dat volwassen patiënten met een dwangneurose een kleiner volume hebben van de hippocampus, het centrum in de hersenen voor leren en geheugen, en een groter volume van het pallidum, een diep gelegen hersenkern die belangrijk is voor de uitvoering van handelingen. De pallidum-bevinding was het meest uitgesproken in de groep patiënten die de dwangstoornis al in de kinderjaren heeft ontwikkeld. Dit suggereert dat het grotere pallidum het resultaat is van jarenlang bestaande dwanghandelingen. De resultaten reflecteren het zogenaamde ‘use-it-or-lose-it’ fenomeen: in de hersenen worden de cellen die onderdeel vormen van sterk actieve hersencircuits relatief beter behouden.

Valerius Symposium 2016
Voorafgaand aan de oratie ‘De kracht van herhaling’ van prof.dr. Odile van den Heuvel vindt het jaarlijkse Valerius Symposium plaats. Het thema is dit jaar is Lifespan development: vulnerability & plasticity.

Bron: Persbericht VUmc

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio