overzicht

Hoge Gezondheidsraad in België wil isoleercel aan banden leggen

Unknown-1

Gepubliceerd: 07-09-2016

Een psychiatrische patiënt vastbinden, in een isoleercel opsluiten of gedwongen medicatie toedienen: dat mag pas een laatste redmiddel zijn. In een nieuw advies, dat de krant De Morgen kon inkijken, roept de Hoge Gezondheidsraad op om dwang in de psychiatrie aan banden te leggen.

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) is opmerkelijk scherp als het over het huidige dwangbeleid in de psychiatrie gaat. ”Het gebeurt te veel, te lang en te vaak op een manier die niet respectvol, menselijk of herstelbevorderend is”, zo staat in het advies. ”Er is bovendien een wezenlijk gevaar voor het ontwikkelen van een psychisch en fysiek trauma bij patiënten, familieleden en personeel.”

Dat dwang integraal deel uitmaakt van het psychiatriebeleid in België, is algemeen bekend. Alleen zijn er geen exacte cijfers. Hoeveel psychiatrische patiënten worden vastgebonden of urenlang in een afzonderingskamer moeten doorbrengen, wordt bijgehouden per ziekenhuis, maar is nergens centraal beschikbaar. België is overigens een van de weinige landen waar verschillende maatregelen worden gecombineerd, waardoor een patiënt niet alleen in afzondering ligt, maar ook nog eens wordt gefixeerd of gedwongen medicatie krijgt.

Overleg

Hoeveel gedwongen opnames er zijn, is wel bekend, en dat aantal ging de voorbije jaren zorgwekkend de hoogte in. In heel België gaat het om minstens vijftien gevallen per dag. Voor Vlaanderen steeg dat aantal tussen 1999 en 2009 met 73 procent.

Daarom komt de HGR nu met een alternatief, waarbij het principe geldt: ’Geen dwang, behalve in uitzonderlijke omstandigheden.’ Dat klinkt misschien gek, maar is het niet. ”Nu zijn er ziekenhuizen die patiënten standaard gedwongen medicatie toedienen, of waar patiënten onder invloed sowieso in afzondering worden gezet”, zegt psychiater Chris Bervoets (UPC KU Leuven), voorzitter van de expertencommissie van de Hoge Gezondheidsraad. ”Weiger je therapie? Dan moet je in sommige ziekenhuizen 24 uur de afzonderingskamer in. Terwijl we ons de vraag moeten stellen: is de patiënt daarbij gebaat? Het antwoord is nee.”

De raad pleit ervoor om alle vormen van conflict te mijden. ”Niet naar huis mogen in het weekend, verplicht naar de therapie, geen bezoek tijdens de eerste twee weken... Dat zijn allemaal afdelingsregels die voor wrevel en conflict zorgen en vervolgens tot dwang leiden”, stelt Bervoets. ”Niemand wordt daar beter van.”

Is het in uitzonderlijke omstandigheden toch nodig om een patiënt tegen zichzelf te beschermen, dan moeten daar duidelijke richtlijnen voor zijn. Volgens de raad kan het enkel als er sprake is van een ernstige gevaarsituatie bij een wilsonbekwame patiënt en als elke andere interventie faalt of onhaalbaar is.

Bovendien moet de psychiater aanwezig zijn en moet er overleg zijn met de patiënt en, indien mogelijk, met de familie. ”Dat lijkt logisch, maar op dit moment gebeurt het vaak niet”, weet Bervoets. ”Als dit advies wordt gevolgd, zal een psychiater niet meer via de telefoon toestemming kunnen geven voor een afzondering.”

Meer middelen

Medisch filosoof Ignaas Devisch (Universiteit Gent) vindt het een goede zaak dat dwang volgens dit advies enkel in uiterste nood kan. ”Het mag geen drukkingsmiddel zijn als patiënten niet doen wat je wilt. Anderzijds kun je het de individuele hulpverleners op dit moment niet kwalijk nemen dat ze hiernaar grijpen. Willen we dit pijnpunt aanpakken, dan zijn er meer middelen nodig.”

”We zullen dit advies grondig bestuderen”, laat minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) weten. ”Er is sinds het begin van deze legislatuur al heel veel in de kwaliteit van de geestelijke gezondheidszorg geïnvesteerd.” Maar het werk is nog niet af, weet ook de minister. Met het advies van de gezondheidsraad als leidraad wil ze onderzoeken waar en hoe het nog beter kan. Al waarschuwt ze meteen dat het niet makkelijk wordt daar de nodige middelen voor te vinden. ”Dit is niet alleen een zaak van de federale regering. Ook de deelstaten zullen bij het overleg moeten worden betrokken.”

Bron: De Morgen

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio