overzicht

Nieuw ontdekt eiwit speelt belangrijke rol in ontwikkeling autisme en alzheimer

Gepubliceerd: 18-12-2015

Celbiologen van de Universiteit Utrecht hebben een eiwit ontdekt dat aan de basis staat van de organisatiestructuur van de zenuwcel. Dit eiwit bepaalt de positie van het axon, de dunne uitloper die informatie uit de zenuwcel verstuurt naar andere zenuwcellen. De organisatiestructuur van de cel blijkt ook in te storten als het eiwit in een volgroeide zenuwcel wordt weggehaald. Dit zou kunnen betekenen dat het eiwit een rol speelt in het ontstaan van neurale ontwikkelingsstoornissen, zoals autisme en degeneratieve hersenziekten zoals Alzheimer. De onderzoeksresultaten worden gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Neuron van 16 december.

“Met deze ontdekking beantwoorden we een fundamentele vraag over de unieke ontwikkeling van zenuwcellen die neurowetenschappers en biologen al lang bezighoudt”, aldus onderzoeksleider Casper Hoogenraad, hoogleraar Celbiologie aan de Universiteit Utrecht. Een zenuwcel ontwikkelt zich uit een ronde stamcel met allemaal kleine uitlopertjes. De Utrechtse celbiologen ontdekten dat het axon (de zender) altijd groeit uit het enige uitlopertje dat het zogenaamde TRIM46-eiwit bevat. Daarna ontwikkelen alle andere uitlopers zich tot dendrieten (ontvangers). TRIM46 bepaalt dus de positie van het axon en daarmee de asymmetrische structuur - polariteit - van de zenuwcel.

Veel ziekten beginnen bij cytoskelet

TRIM46 blijkt te binden aan het zogenaamde cytoskelet van de zenuwcel. Dit netwerk van eiwitdraden en eiwitbuisjes geeft de cel zijn vorm en regelt het transport binnen de cel. TRIM46 vormt als het ware ‘steigers’ voor een snelle bouw en groei van het axon. Hoogenraad: “Uit allerlei onderzoek wordt steeds duidelijker dat veel ziekten beginnen bij iets dat misgaat in het cytoskelet. Dat zou dus ook bij neurale ontwikkelingsziekten en degeneratieve hersenziekten het geval kunnen zijn.”

Ontwikkelingsstoornissen en hersenziekten
Met de bepaling van de plek van het axon, ligt de oriëntatie van het cytoskelet van de zenuwcel vast. Bij neurale ontwikkelingsstoornissen en degeneratieve hersenziekten gaat het nu juist met die organisatiestructuur mis. Daardoor is niet meer duidelijk wat de input en wat de output van de zenuwcel is. Cellulaire eiwitten die in het axon horen, komen in de dendrieten terecht. Uiteindelijk leidt dit tot het afsterven van het axon.

Million dollar question
“Uit ons onderzoek blijkt precies dit proces op te treden, zodra we TRIM46 bij het axon weghalen. Maar dat er een relatie is met een ziekte hebben we nog niet aangetoond”, vertelt Hoogenraad. “De million dollar question is nu: verdwijnt TRIM46 ook bij kinderen met autisme of bij patiënten met de ziekte van Alzheimer? Als dat zo blijkt te zijn, hebben we mogelijk een nieuw aangrijpingspunt om therapieën te ontwikkelen.”

Bron: Universiteit Utrecht

Overig nieuws


11-11-2026 - NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel
10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • NIP: maak psychologische ondersteuning mantelzorgers structureel

  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio