Het Landelijk Platform GGz heeft met veel belangstelling kennis genomen van het rapport ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’ van de commissie Dannenberg. Het rapport is in opdracht van de VNG geschreven. Het geeft een toekomstvisie op beschermd wonen en uitgangspunten voor een financieel verdeelmodel en samenwerking tussen gemeenten. Het LPGGz onderschrijft de uitgangspunten van het rapport en is gecharmeerd van het perspectief dat de commissie schetst. Tegelijk roept het rapport vragen op of gemeenten de verwachtingen wel waar kunnen maken – zeker voor de meest kwetsbare cliënten - en of de noodzakelijke randvoorwaarden wel voldoende geborgd zijn.
De commissie Dannenberg stelt de behoeften en levensdoelen van de cliënt zelf centraal. De hulp moet daarop aansluiten en dat stelt hoge eisen aan de relatie tussen professional en hulpverlener. Tegelijk breekt de commissie een lans voor goede ondersteuning en educatie van naastbetrokkenen, en voor herstelgroepen, inzet ervaringsdeskundigheid en cliëntgestuurde rehabilitatie.
Opschaling en afschaling zorg
Het rapport pleit voorts voor een grote diversiteit aan woonvormen, inclusief wooninitiatieven die direct betrokkenen zelf opzetten. Wonen en zorg worden zoveel mogelijk gescheiden. Dat betekent dat mensen in principe thuis blijven wonen en dat de zorg flexibel wordt op- en afgeschaald al naar gelang wat nodig is. De commissie neemt daarbij afstand van gemeenten die denken dat deze doelgroep met kortdurende en laag-intensieve trajecten geholpen kan worden. ‘Beschermd thuis vraagt om langdurende, soms hoog-intensieve trajecten.’ Ook erkent de commissie dat gemeenten nog een grote opdracht hebben om voor voldoende goede huisvesting te zorgen. Daarbij gaat het niet alleen om zelfstandige huisvesting voor de mensen die uitstromen uit de beschermde woonvormen, maar ook om een diversiteit aan woonvarianten om maximaal tegemoet te komen aan de verscheidenheid van (wensen en behoeften van) de doelgroep. Een deel van deze mensen zal zeer lang (mogelijk altijd) een beschermde woonvoorziening nodig hebben. De positie van deze meest kwetsbare groep geeft nog wel stof tot discussie. Op welk niveau kan de zorg voor deze groep het beste geregeld worden? En hoe zorgen we voor continuïteit tusen de Wmo en de Wlz?
Herstel, participatie en levensbrede ondersteuning
Het Landelijk Platform GGz is grosso modo blij met de toekomst die de commissie Dannenberg schetst. De visie is gebouwd op principes als herstel, participatie en een inclusieve samenleving. Tegelijk maakt de commissie glashelder dat het om een cliëntgroep gaat die meestal langdurende, intensieve, persoonsgerichte en levensbrede ondersteuning nodig heeft.
Het platform vraagt zich wel af hoe de kloof tussen de huidige praktijk en het toekomstbeeld van Dannenberg overbrugd moet worden. Vandaag de dag ervaren cliënten en naastbetrokkenen nog grote problemen bij de ambulantisering en de decentralisaties: intensieve zorg thuis komt onvoldoende van de grond; zorg en participatie sluiten vaak slecht op elkaar aan; cliëntondersteuning ontbreekt of past niet bij de doelgroep. Veel cliënten kampen met grote problemen op het gebied van huisvesting, schulden, dagbesteding of werk en krijgen nog niet de ondersteuning die ze daarbij nodig hebben.
Randvoorwaarden
Het Landelijk Platform GGz wil dat de randvoorwaarden om het perspectief van ‘beschermd thuis’ te realiseren stevig verankerd worden. Het is de vraag of het in dat verband een verstandige keuze van de commissie Dannenberg en de VNG is om de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen op termijn bij alle gemeenten te leggen in plaats van de 43 centrumgemeenten. Het LPGGz betwijfelt of op dat niveau wel voldoende kennis en expertise aanwezig is om de zorg voor de meest kwetsbare groep goed te regelen. En hoe zorgen we voor goede samenwerking tussen gemeenten onderling? En tussen gemeenten en zorgverzekeraars? De commissie Dannenberg houdt wel een warm pleidooi voor regionale samenwerking, maar dat is uiteindelijk niet meer dan een vrijblijvend advies.
Het LPGGz wil graag met de VNG en andere partners in overleg over het lonkend perspectief van de commissie Dannenberg en over de randvoorwaarden die nodig zijn om dat te realiseren.
Bron: LPGGZ
