Onderzoek van de cijfers van het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) van het Trimbos-instituut toont aan dat de stof 4-fluoramfetamine (4-FA of 4-FMP) steeds meer een prominente plaats begint in te nemen op de Nederlandse drugsmarkt, naast amfetamine, ketamine of GHB. Wat is daar de reden van?
Nieuwe psychoactieve stof
4-FA is een voorbeeld van een nieuwe psychoactieve stof die chemisch erg lijkt op de stoffen amfetamine of MDMA (ecstasy). Er is nog maar weinig bekend over het voorkomen van 4-FA op de gebruikersmarkt en de effecten van deze stof. Daarom deed het Trimbos-instituut onderzoek naar de gebruikersmarkt, de gebruikerservaringen en de mogelijke reden van de populariteit van 4-FA.
Uit de cijfers van het DIMS blijkt dat 4-FA in de periode 2007-2009 vooral voorkwam in drugs die werden aangeboden als amfetamine (speed) of MDMA (ecstasy). Dit is mede te verklaren uit het feit dat er op dat moment een ernstig tekort was aan grondstoffen voor de productie van amfetamine en MDMA. Echter, vanaf 2010 nam het aantal drugs dat bij het DIMS werd ingeleverd, aangeboden als 4-FA of 4-FMP, gestaag toe. In 2013 overtrof het aantal drugs waarin 4-FA zat en dat was gekocht als 4-FA ruimschoots het aantal drugs met 4-FA dat was gekocht onder een andere naam.
Gebruikspatronen en effecten van 4-FA
Voor het onderzoek naar gebruik en effect van 4-FA is een vragenlijst uitgezet via sociale media en enkele uitgaans-gerelateerde websites. In totaal zijn 249 respondenten geworven die aangaven ooit 4-FA gebruikt te hebben. Het blijkt dat 4-FA vooral in het weekend wordt gebruikt. De effecten liggen tussen die van amfetamine en MDMA in. Dat levert een profiel op van een milde variant van zowel amfetamine als MDMA, minder intens en bedwelmend als MDMA, maar ook minder opgefokt en socialer dan amfetamine.
Gulden middenweg
De conclusie van het onderzoek luidt dan ook dat 4-FA de gulden middenweg vormt voor veel gebruikers van andere drugs en dat gebruikers het gevoel hebben betere controle te hebben over zichzelf in bepaalde omstandigheden dan bijvoorbeeld met MDMA of amfetamine. Een soort “light”-versie dus. Dit zou mede de populariteit van het middel kunnen verklaren. Uit Het Grote Uitgaansonderzoek 2013 van het Trimbos-instituut bleek al dat 4-FA de populairste nieuwe uitgaansdrug is. Aangezien de toxiciteit van het middel nog onbekend is, is het belangrijk de ontwikkelingen rond 4-FA te blijven volgen.
Meer informatie
Tibor Brunt, wetenschappelijk medewerker programma Drug Monitoring, tbrunt@trimbos.nl
Publicatie: Felix Linsen, Raoul P.J. Koning, Margriet van Laar, Raymond J.M. Niesink, Maarten W. Koeter, Tibor M. Brunt. (2015). 4-Fluoroamphetamine in the Netherlands: more than a one-night stand. Addiction, in press.
Bron: Trimbos
