We willen het vaak anders, maar als puntje bij paaltje komt klampen we er ons toch aan vast. We willen dat in de ggz alles evidence based is en vastgelegd in protocollen. Op onze eigen ervaringen afgaan, of op trial and error, vinden we heel moeilijk. We moeten zekerheid hebben. En mochten we dan een verandering in werken invoeren, dat moet daar eerst een tot in detail afgetimmerd schema aan voorafgaan. Inclusief stappen plannen en scholing. Dat mag jaren duren...
In dit laatste e-magazine van GGZ Totaal in 2025 staan wat wenken hoe we dit kunnen doorbreken. Zo ging Judith de Roos naar de boekpresentatie van Ik moet het nog verwerken, maar hoe dan? van psycholoog en hoogleraar psychotraumatologie Elisa van Ee. In plaats van een wetenschappelijke verhandeling te schrijven, neemt ze de lezer mee in haar eigen verwerkingsproces. “Ik ben echt heel erg overtuigd dat wij heel veel kennis hebben en dat dat heel erg in de academische wereld blijft hangen, terwijl er zoveel mensen zijn die - als je dat in gewone mensentaal vertelt - daar heel erg van zouden kunnen profiteren”, vertelt ze aan Judith. “Zeker als het gaat over verwerken van pijnlijke ervaring in het leven. Dat maken we namelijk allemaal mee.” Ik heb acuut de aandrang om dat boek te gaan lezen.
Dus we kunnen leren van het persoonlijke, maar we kunnen ook leren van de ‘tech’. Dat betoogt Mathijs van Meerkerk in een verfrissend stuk. Door prototype-denken en het Minimum Viable Products-concept toe te passen zouden we de psychiatrie kunnen verbeteren. ‘Dat klinkt ingewikkeld’, hoor ik je zeggen. Maar het is juist heel eenvoudig. Hij breekt gewoon een lans voor meer experimenteren of uitproberen. Dat kan al op hele kleine schaal. En daar kun je – nee: moet je – cliënten, naasten en ervaringsdeskundigen al bij het begin af betrekken. Er zitten nog wat haken en ogen aan deze verandering van werken, maar die behandelt Mathijs elegant.
Zijn conclusie komt neer op iets dat Elisa van Ee denk ik wel zal onderschrijven: geen ander vak, wel een andere houding. Dat zou voor ons allemaal het goede voornemen voor het nieuwe jaar moeten zijn.
Ik wens jullie fijne feestdagen en een experimenteel 2026!
Leendert Douma | hoofdredacteur GGZ Totaal
In dit nummer:
Wat de psychiatrie kan leren van tech (over prototypen, MVP’s en nooit klaar zijn)
De wereld van tech en de wereld van de psychiatrie lijken elkaars tegenpolen. Toch liggen er in de manier van werken een paar principes waar de psychiatrie veel aan kan hebben, zonder aan veiligheid in te leveren.
Psycholoog en hoogleraar psychotraumatologie Elisa van Ee schreef met Ik moet het nog even verwerken, maar hoe dan? een heel persoonlijk boek over rouw, verlies en andere ingrijpende ervaringen. GGZ Totaal sprak haar op 9 december tijdens de boekpresentatie.
Butyraat: een schakel tussen darmgezondheid en depressie
In de darmen wordt butyraat geproduceerd door bacteriën die vezels afbreken. Deze stof blijkt niet alleen belangrijk voor de darmwand, maar mogelijk ook voor onze stemming. Het Amsterdam UMC onderzoekt in de BUTY studie of butyraat een rol speelt bij depressie.
Een gedicht van Bert Klopman.
Een gedicht van Zwaantje Storm.
Pedofilie in de hulpverlening: durf jij het gesprek aan?
(advertentie)
Een pleidooi voor een casuïstische benadering, waarbij labels op een geïnformeerde en doordachte manier ingezet worden. Johan Atsma recenseert het boek Labelen met ADHD en ASS.
Absurdistisch drama over identiteitswaan en familiedynamiek (en nog veel meer)
Nietsontziend, maar wel met empathie. Leendert Douma recenseert de film The Last Viking van Anders Jensen.
Nieuwe boeken boeken door, voor of over de ggz. Deze week: van stoornis naar perspectief, geweld herkennen in complexe scheidingen, morele stress en verwonding in het gevangeniswezen, crisisinterventie bij jongeren, verhalen over jongdementie en werkboek innerlijk werk op basis van ACT en IFS.
En verder:
Zorgstandaard Daginvulling en participatie verbeterd
Mentale gezondheid lhbtqia+ jongvolwassenen slechter dan leeftijdsgenoten
Zorgmanifest en e-learning over seksueel grensoverschrijdend gedrag
Groep verwarde mensen voor twee jaar behandelen in forensische kliniek
Netwerkintake geeft breder beeld bij onbegrepen gedrag
Persoonsgerichte begeleiding om incidenten te voorkomen
Zorgverzekeraar a.s.r. stapt in Groene GGZ
Trimbos en RIVM: Mentale gezondheid verslechtert
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
