Onderzoeker en psychiater in opleiding dr. Roel Mocking doet onderzoek naar de biologische factoren die een rol zouden kunnen spelen in het ontstaan, het beloop en de behandeling van depressie. In het bijzonder richt hij zich op veranderingen in de stofwisseling van vetzuren en hun relatie met andere biologische factoren. Het drooggewicht van onze hersenen bestaat namelijk voor meer dan de helft uit vet, waarvan een derde bestaat uit vetzuren. Vooral omega 3-vetzuren vormen een belangrijk onderdeel van de hersenen en zijn dus belangrijke moleculen voor zowel de bouw als functie van hersencellen.
Omega-3 vetzuren kunnen het effect van antidepressiva versterken, stelt Mocking op grond van een analyse van studies waarop hij afgelopen vrijdag promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam.
Het gehalte aan omega 3-vetzuren in het lichaam is afhankelijk van de voedingsgewoonten, want het lichaam kan ze niet zelf aanmaken. Belangrijke bronnen in de voeding zijn vette vissoorten zoals zalm, haring en forel en in mindere mate walnoten en plantaardige oliën, zoals lijnzaad-, raapzaad-, en sojaolie. Veel mensen eten echter nauwelijks vis of noten, wat de vaak voorkomende lage gehaltes aan omega 3-vetzuren in de westerse bevolking kan verklaren.
Het tekort aan omega 3-vetzuren, het belang van deze vetzuren voor het brein in combinatie met de toename van hersenziekten zoals depressie leidde tot de vraag of er mogelijk een samenhang is. In zijn onderzoek zag Mocking inderdaad verlaagde concentraties van omega 3-vetzuren bij depressieve patiënten. Bovendien zag hij dat deze vetzuren gerelateerd waren aan veranderingen in het hormonale stress-systeem, de activiteit van ontstekingsfactoren en hersenactiviteit.
Mocking heeft hierop een meta-analyse uitgevoerd naar de effecten van het gebruik van omega 3-vetzuren in capsules door depressieve patiënten. Daaruit bleek een gunstig effect ten opzichte van neppreparaten (placebo’s). Het effect van omega 3-vetzuren bleek even sterk als van standaard antidepressiva. De effecten waren groter bij patiënten die naast omega 3-vetzuren ook antidepressiva gebruikten.
Daarbij maakte het niet uit of er sprake was van milde, matige of ernstige klachten. De resultaten van zijn studie suggereren volgens Mocking dat meer aandacht voor voeding de behandeling van een depressie ten goede kan komen. Dit wordt opgenomen in een nieuwe behandelrichtlijn voor depressie.
De promovendus noemt het lastig om harde uitspraken te doen over de benodigde doseringen. „Wel kan ik zeggen dat gunstige effecten bij patiënten met een depressie vooral werden gezien van het omega 3-vetzuur eicosapentaeenzuur (EPA) en niet zozeer van docosahexaeenzuur (DHA). De doseringen EPA lagen tussen de 1 en zelfs 4 gram per dag.”
Er is volgens Mocking onvoldoende bewijs voor het nut van het wijdverbreide gebruik van omega 3-vetzuren door mensen zonder een depressie. „Mogelijk heeft dit ook schadelijke effecten. We zagen dat het slikken van supplementen met omega 3-vetzuren door gezonde mensen leidt tot meer oxidatieve stress in hun lichaam. Daarbij ontstaan vrije zuurstofradicalen die weefsels en cellen kunnen beschadigen. Combineren van deze supplementen met anti-oxidanten zoals vitamine C en E hoeft niet per definitie een oplossing te zijn. Die anti-oxidanten kunnen in het lichaam ook in hun tegendeel veranderen. En je weet ook niet of die vitamines net zo goed de hersenen bereiken als de omega 3-vetzuren.”
Bron: Universiteit van Amsterdam
Vond je dit interessant? Misschien is een abonnement op het gratis maandelijkse e-magazine dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
