In Trouw interviewt Milou van Hintum Terje Tørrissen, de Noorse psychiater die Anders Breivik onderzocht en toerekeningsvatbaar verklaarde. Hij is in Nederland om zo’n honderdvijftig psychiaters tijdens het Rümke-congres te vertellen over het psychiatrisch onderzoek dat hij met zijn collega Agnar Aspaas deed bij Anders Breivik.
In 2011 vermoordde Breivik 77 Noren. Acht door een bomaanslag op een regeringsgebouw in Oslo en 69 met een geweer op het eiland Utøya. In tegenstelling tot de eerste psychiaters die hem hadden onderzocht, verklaarden Tørrissen en Aspaas Breivik wél toerekeningsvatbaar. Een conclusie die de rechter overnam.
Brenton Tarrant vermoordde vorige maand 49 biddende Moslims tijdens het vrijdagmiddaggebed in twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. Met een camera op zijn lichaam legde hij de slachtpartij die hij aanrichtte via een livestream vast op Facebook.
Beide mannen zijn er van overtuigd dat het blanke Europa zonder gewelddadig ingrijpen onherroepelijk ten onder zal gaan door de massa-immigratie van moslims. Maar Breivik kreeg na zijn moordpartij in de (internationale) media al snel een of meer stoornissen toegedicht, terwijl Tarrant onmiddellijk als terrorist werd gekwalificeerd.
Waarom was er zoveel twijfel over de mogelijke stoornissen van Breivik en was het bij de Australiër Tarrant onmiddellijk duidelijk dat hij toerekeningsvatbaar was?
Tørrissen in Trouw: “Tarrant heeft zijn manifest vlak voor zijn moordpartijen op internet gezet en het werd meteen daarna gelezen. Dat kon snel, want het telt maar 75 pagina’s; Breiviks manifest ruim 1500. Tarrant redeneert duidelijker vanuit een politieke overtuiging dan Breivik. Het manifest van Breivik is én uitgebreider én minder samenhangend. Het is nauwelijks opgemerkt en werd al gauw weggezet als geraaskal.”
De eerste psychiaters die Breivik onderzochten constateerden extreem egocentrisme en grootheidswaanzin, vijanddenken en paranoia. Ze stelden vast dat Breivik psychotisch was toen hij zijn aanvallen voorbereidde en uitvoerde, en dat nog steeds was toen zij hem observeerden. Ze concludeerden dat hij leed aan paranoïde schizofrenie, en daarom ontoerekeningsvatbaar was.
Een tweede beoordeling, door het Team-Tørrissen, had een volledig andere opzet. Zij zagen geen psychoses, maar wel een narcistische en een antisociale persoonlijkheidsstoornis. “We zagen natuurlijk een andere Breivik dan het eerste team, dat hem vlak na alle gebeurtenissen sprak”, zegt Tørrissen. Hij vertelt dat de politieverhoren soms wel twaalf uur duurden. “Dat houdt iemand met schizofrenie niet vol.”
“De manier waarop Breivik alles plande en de precisie waarmee hij zijn plannen uitvoerde, duiden evenmin op schizofrenie”, zegt Tørrissen in Trouw. “Het schrijven van het manifest, het trainen bij een schietclub, de inkoop van wapens en ander materiaal, het huren van een afgelegen boerderij om zijn aanslagen voor te bereiden, het maandenlang dagelijks twaalf uur of langer bewerken van enorme hoeveelheden ingrediënten om bommen te maken, de meditatie- en sporttrainingen die hij deed om mentaal en fysiek fit te blijven; ze vergen een lange-termijnvisie en een planningsvermogen dat mensen met schizofrenie niet hebben, zeker niet wanneer ze geen medische en psychische behandeling krijgen.”
Bron en voor het hele artikel: Trouw.
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! Opgeven van je mailadres is voldoende.
Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
