Het immuunsysteem speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van angststoornissen. Het vermogen van de hersenen om nieuwe verbindingen te maken of bestaande verbindingen te versterken of te verzwakken staat hierbij centraal.
Dat blijkt uit onderzoek waar Elise Heesbeen op promoveerde aan de Universiteit Utrecht. Stoornissen waarbij mensen disproportioneel angstig reageren op bepaalde situaties, vormen een van de meest voorkomende mentale aandoeningen. Volgens het WHO heeft ongeveer 4,4 procent van de wereldbevolking een angststoornis. Door beter te begrijpen hoe het immuunsysteem, stress en angst met elkaar samenhangen, hoopt Heesbeen zicht te krijgen op nieuwe manieren om angststoornissen te behandelen.
SSRI’s
Bestaand onderzoek wijst erop dat zowel immuun-activatie (bijvoorbeeld door ontstekingen of allergieën) als stress de kans op het ontstaan van angststoornissen vergroten, mogelijk via veranderingen in hersenplasticiteit. SSRI’s zijn momenteel de standaardbehandeling en verhogen de serotoninespiegel, maar werken niet bij alle patiënten en gaan vaak gepaard met bijwerkingen. Daarnaast is het werkingsmechanisme nog niet volledig opgehelderd. Uit een systematische literatuurstudie blijkt dat SSRI’s zowel aangeleerde als aangeboren angsten verminderen, waarschijnlijk door een algemene afvlakking van emoties.
Trauma
Elise Heesbeen bracht in kaart hoe immuun-activatie en stress via biologische processen, zoals verhoogde cortisolniveaus en veranderingen in hersenplasticiteit, bijdragen aan angstontwikkeling. Dit kan verklaren waarom sommige individuen gevoeliger zijn voor het ontwikkelen van angststoornissen na traumatische gebeurtenissen. Onderzoek naar ontstekingsremmende medicatie liet zien dat gebruikers daarvan juist vaker angststoornissen ontwikkelen, mogelijk doordat deze middelen het stresshormoon cortisol nabootsen. De bevindingen wijzen op kansen voor nieuwe behandelingen die zich richten op hersenplasticiteit, zoals transcraniële magnetische stimulatie en psychedelica.
Niet onbelangrijk: Elise Heesbeen deed onderzoek op duurzame en verantwoorde wijze. Ze toont aan dat het mogelijk is om nieuwe inzichten op te doen zonder het doen van dierproeven.
-
Lees ook andere artikelen over angststoornissen
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
