De ggz moet leefstijlinterventies structureel gaan opnemen in behandelingen. Zie het niet als luxe toevoeging, maar als essentieel onderdeel van de ggz. Alleen zo kan iets worden gedaan aan de levensverwachting van mensen met psychische aandoeningen.
Dat blijkt uit een rapport van de Lancet Psychiatry Commission opgesteld door dertig auteurs uit negentien landen, waar de Nederlandse ggz over schrijft. In 2019 werd al vastgesteld dat mensen met psychische aandoeningen dertien tot vijftien jaar eerder overlijden, vooral door vermijdbare aandoeningen als hart- en vaatziekten of diabetes. Mensen met psychische aandoeningen ervaren vaak extra belemmeringen om gezond te leven, wat hun klachten verergert en lichamelijke ziekten in de hand werkt.
Routekaart
Het rapport Implementing lifestyle interventions in mental health care schetst een wereldwijde routekaart voor betere ggz: van inzet van beweeg- en voedingsdeskundigen tot een cultuurverandering binnen zorgteams. “Organisaties voor geestelijke gezondheidszorg zijn traditioneel sterk gericht op medicatie, crisishulp en therapie”, zegt Jeroen Deenik. Hij is gezondheidspsycholoog en senior onderzoeker bij GGz Centraal en coauteur van het rapport. “Leefstijl kreeg daarin lange tijd nauwelijks prioriteit. Niet in opleiding, niet in financiering en niet in de uitvoering. Maar het bewijs voor de effectiviteit van leefstijlinterventies is er nu wel.”
Systeemverandering
Jeroen Deenik: “Als het over leefstijl gaat, ligt de focus vaak op individuele gedragsverandering. Maar juist voor mensen met psychische aandoeningen is systeemverandering nodig die gezondheid en welzijn structureel ondersteunt. Zij worden vaker en harder geraakt door barrières die buiten hun eigen invloed liggen – zoals stigma, bijwerkingen van medicatie en beperkte toegang tot passende ondersteuning. Terwijl juist zij er het meeste baat bij hebben: leefstijl raakt niet alleen hun lichamelijke gezondheid, maar ook hun mentale welzijn en herstel.”
Brede integratie
Hoewel er al veel initiatieven lopen, gaat brede integratie in de praktijk nog langzaam. Onder andere budgettaire beperkingen en personeelskrapte remmen de voortgang. “Het vraagt nu extra inzet en investeringen,” zegt Deenik, ”maar op de lange termijn kan dit juist de kosten en druk op de zorg aanzienlijk verlagen. Een gezonde leefstijl is geen bijzaak, maar de basis voor mentaal én lichamelijk herstel.”
Lees ook andere artikelen over leefstijl
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
