Sociale media zijn niet meer weg te denken uit het leven van jongeren. Maar hoe beïnvloeden deze platforms hun mentale welzijn? Volgens een recente studie, gepubliceerd in Nature Human Behaviour, is er sprake van duidelijke verschillen tussen jongeren met en zonder psychische problemen als het gaat om hun ervaringen op sociale media.
Jongeren met een gediagnosticeerde mentale aandoening, zoals depressie of angst, rapporteren vaker dat ze zichzelf vergelijken met anderen online. Ook geven ze aan minder controle te hebben over de tijd die ze op sociale media doorbrengen. Hun stemming blijkt bovendien sterker te worden beïnvloed door likes en reacties.
Volgens de onderzoekers toont het onderzoek aan dat jongeren met mentale gezondheidsproblemen sociale media anders beleven. Ze kunnen echter nog niet zeggen of sociale media de klachten verergeren, of dat hun mentale toestand maakt dat ze sociale media op een bepaalde manier gebruiken. Wel zien ze dat er duidelijke verschillen zijn.”
50 minuten meer per dag
De onderzoekers analyseerden gegevens van een representatieve steekproef van 3.340 Britse jongeren tussen 11 en 19 jaar, verzameld door NHS Digital in 2017. Jongeren met een psychische aandoening bleken gemiddeld zo’n 50 minuten per dag meer tijd op sociale media door te brengen dan hun leeftijdsgenoten zonder diagnose.
Een opvallende bevinding is dat jongeren met internaliserende problemen – zoals angst, depressie of PTSS – gevoeliger zijn voor sociale vergelijking. Bijna de helft van hen gaf aan zich online vaak met anderen te vergelijken, tegenover een kwart van de jongeren zonder psychische klachten.
Ook stemmingswisselingen naar aanleiding van sociale media kwamen vaker voor: 28% van de jongeren met internaliserende aandoeningen ervaarden dit, vergeleken met slechts 13% van de anderen. Daarnaast waren ze minder geneigd om eerlijk te zijn over hun gevoelens op sociale media, en ervaarden ze minder controle over hun online gedrag.
Volgens de onderzoekers weerspiegelen deze patronen veelal wat al bekend is over de offline belevingswereld van jongeren met angst of depressie: sociale vergelijking is een bekend verschijnsel bij deze groep, en dat strekt zich ook uit naar hun digitale leven.
Vrienden tellen in cijfers
Opvallend is ook dat jongeren met een psychische aandoening vaker ontevreden zijn over het aantal online vrienden dat ze hebben. Tijdens de adolescentie zijn vriendschappen essentieel voor de ontwikkeling van je identiteit. Maar sociale media maken deze vriendschappen zichtbaar en meetbaar, wat het risico op gevoelens van afwijzing of minderwaardigheid vergroot.
Bij jongeren met externaliserende problemen, zoals ADHD of gedragsstoornissen, werden minder verschillen gevonden in hoe zij sociale media gebruiken – met uitzondering van de tijd die zij eraan besteden.
Meer onderzoek dringend nodig
Hoewel het onderzoek baanbrekend is vanwege de klinische evaluaties van de mentale gezondheid (met input van jongeren, ouders en leerkrachten), benadrukken de onderzoekers dat het slechts een begin is. Ze stellen pas aan het begin te staan van het begrijpen van de complexe relatie tussen sociale media en mentale gezondheid en dat er dringend behoefte is aan meer grootschalig, kwalitatief onderzoek waarin ook daadwerkelijk wordt gekeken naar wat jongeren online zien en doen. Want: ”Zonder inzicht in hoe specifieke soorten content verschillende groepen beïnvloeden – zoals jongeren met eetstoornissen of ADHD – lopen we het risico om belangrijke inzichten te missen.”
Fassi, L., Ferguson, A.M., Przybylski, A.K. et al. Social media use in adolescents with and without mental health conditions. Nat Hum Behav (2025). https://doi.org/10.1038/s41562-025-02134-4
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
