overzicht

De link tussen slapeloosheid, angst en depressie

20190801_122451

Gepubliceerd: 02-05-2025

Een nieuwe studie van het Nederlands Herseninstituut brengt in kaart wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen de drie meest voorkomende hersenaandoeningen. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Nature Mental Health.

Slapeloosheid, depressie en angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische aandoeningen. Behandelingen zijn vaak slechts matig effectief, en bij veel mensen keren de symptomen terug. Het is dan ook cruciaal om nieuwe aanknopingspunten voor behandelingen te vinden. Opvallend is dat er veel overlap zit tussen de aandoeningen en ze vaak samen voorkomen. Zou een gedeeld hersenmechanisme hieraan ten grondslag kunnen liggen?

Hersenscans

Siemon de Lange, Elleke Tissink en Eus van Someren, hebben samen met hun collega’s aan de Vrije Universiteit Amsterdam gekeken naar hersenscans van meer dan 25.000 deelnemers uit de UK Biobank. Elleke Tissink: “In ons lab kijken we naar de overeenkomsten en verschillen tussen slapeloosheid (insomnia), angst en depressie. Iedereen kijkt hier vanuit een andere bril naar: sommige vooral naar de genetica en in deze studie kijken we naar hersenscans. Wat overlapt er en wat is specifiek voor elke ziekte?”
“We hebben gekeken naar allerlei kenmerken, zoals bijvoorbeeld de structuur en connectiviteit van het hersenweefsel. We zien bij alle drie de aandoeningen dat er sprake is van een verminderd oppervlakte van de hersenschors, een kleiner volume van de thalamus en een zwakkere connectiviteit tussen verschillende hersengebieden.”

Reactiviteit en connectiviteit

“Daarnaast zijn er ook afwijkingen te vinden die specifiek zijn voor elke aandoening. Zo blijkt de ernst van slapeloosheid meer samen te hangen met kleinere volumes in de gebieden die met beloning te maken hebben. De ernst van depressie hangt juist sterker samen met een dunnere hersenschors in gebieden die te maken hebben met taal en emotie. Angst  is juist erger bij een zwakkere amygdala-reactiviteit en functionele connectiviteit tussen gebieden waar dopamine, glutamine en histamine belangrijk zijn voor de onderlinge communicatie.”

Overlap

Maar wat kunnen we uiteindelijk met deze informatie? Tissink vervolgt: “De gebieden lijken los van elkaar te staan, maar als je ze bij elkaar uittekent dan blijken ze allemaal onderdeel te zijn van hetzelfde circuit (amygdala – hippocampus – mediale prefrontale hersenschors circuit). Dus ook al zijn het losse gebieden, lijken ze allemaal een ander stukje kwetsbaarheid in dezelfde puzzel te zijn.”
“Je ziet best veel onderzoek naar overlap tussen angst en depressie, maar slapeloosheid wordt heel vaak vergeten. Het is nu voor het eerst dat we op zo’n grote schaal naar alle drie tegelijk kijken. De comorbiditeit is extreem hoog: mensen kunnen in verschillende levensfasen last hebben van deze aandoeningen, of ze tegelijkertijd ervaren. Er is veel discussie over de onderliggende mechanismen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat behandeling van slapeloosheid soms ook depressies verbetert – maar waarom? Door deze vraag verder te onderzoeken, hopen we nieuwe aanknopingspunten te vinden voor vervolgonderzoek en betere behandelingen.”

Bron: Nederlands Herseninstituut

 

-----------------------------------------------------------------------------------------

Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.

Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.

Overig nieuws


10-11-2026 - Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose
10-11-2026 - Ggz gaat actie voeren voor betere cao
09-11-2026 - Hierover moet gesproken worden
09-11-2026 - Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus
09-11-2026 - Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag
09-11-2026 - Waarom ik werk aan een ggz die ik zelf nooit zal meemaken
09-11-2026 - Als de winter eerder komt
09-11-2026 - Herstelgerichte zorg: verder kijken dan symptomen
09-11-2026 - Twee boeken, twee verhalen, één gedeelde missie: zelfdoding bespreekbaar maken
09-11-2026 - De stilte van mijn vader, over nabijheid zonder te verdwijnen
09-11-2026 - De podcasts
09-11-2026 - De bibliotheek
03-11-2026 - Gebruik ADHD-medicatie stijgt vooral onder volwassenen
02-11-2026 - Bonden stellen ultimatum voor nieuwe cao ggz
30-10-2026 - Begrijpelijke beslishulp bij vertellen psychische problemen op werk
29-10-2026 - Nieuwe regels NZa met zorglabels HIC, IHT en wachttijd per locatie
28-10-2026 - Onderhandelingen cao ggz vastgelopen
27-10-2026 - Samenwerking Therapeutisch Centrum GGZ en Karakter
26-10-2026 - Podcast of parodie?
26-10-2026 - ‘Nog voordat we woorden hadden, waren we er al’
26-10-2026 - Alsof de schaduw er niet was
26-10-2026 - Ethiek in de psychiatrie: wat is goede zorg als waarden botsen?
26-10-2026 - Bus vol ikjes
26-10-2026 - Achter het gordijn, door de ogen van extreme hoogbegaafdheid
26-10-2026 - Ik ben jou. Perspectieven op een verdwenen zelf
26-10-2026 - De podcasts
26-10-2026 - De bibliotheek
22-10-2026 - Prestigieuze financiering voor onderzoeken stemmen horen en stoornissen bij partners
19-10-2026 - NZa: Trend afbouw gesloten jeugdhulp zet door
16-10-2026 - Zelfinzicht bij autisme voor jongeren
15-10-2026 - Green Deal Duurzame Zorg 2027–2030

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • Eerste ervaringen met Samen Leren bij Psychose

  • Ggz gaat actie voeren voor betere cao

  • Hierover moet gesproken worden

    van de redactie
  • Darmgezondheid bij autisme: de invloed van voeding op stress, energie en focus

    door Stienke de Jager
  • Over helen als de schuld zo lang op de verkeerde plek lag

    door Marieke van Nimwegen

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio