Een nieuwe studie uit Italië laat veelbelovende resultaten zien voor patiënten met de ziekte van Alzheimer. Dankzij gepersonaliseerde hersenstimulatie werd de cognitieve achteruitgang met meer dan de helft verminderd, en het verlies van dagelijkse vaardigheden zelfs met 96%.
In een recente pilotstudie is onderzocht of repetitieve transcraniële magnetische stimulatie (rTMS) van een specifiek gebied in de hersenen de achteruitgang bij mensen met milde tot matige Alzheimer kan afremmen. De resultaten zijn opvallend: na een jaar behandeling bleek de cognitieve achteruitgang bij deze groep patiënten 52% minder dan bij mensen die een schijnbehandeling kregen. Ook het functieverlies in het dagelijks leven werd drastisch teruggedrongen: met maar liefst 96%.
Over rTMS
rTMS) is een vorm van non-invasieve hersenstimulatie, met vrijwel geen bijwerkingen en toch goede resultaten. De methode werkt door hersengebieden te beïnvloeden die verantwoordelijk zijn voor bepaalde aandoeningen, door deze gebieden te stimuleren of te remmen met magnetische pulsen.
Door het geven van magnetische pulsen kunnen bepaalde hersencellen (neuronen) aangezet worden tot vaker en krachtiger vuren, danwel geremd om het tegenovergestelde te doen. Hierdoor kunnen hersencircuits beïnvloed worden en symptomen afnemen. De methode is non-invasief en veilig; dat betekent dat alle bijwerkingen mild, kortdurend en voorbijgaand van aard zijn.
De behandeling wordt veel gegeven aan patiënten met een vorm van therapieresistente depressie.
Hoe werkte het onderzoek?
De studie vond plaats in Italië en betrof 48 patiënten met een gemiddelde leeftijd van 72,8 jaar, waarvan 56% vrouwen. De deelnemers werden willekeurig verdeeld over twee groepen: 27 patiënten kregen gepersonaliseerde rTMS-behandeling van de precuneus, een gebied in de hersenen, terwijl 21 patiënten een placebo-behandeling ondergingen.
De behandelmethode bestond uit een intensieve start van twee weken, gevolgd door wekelijkse sessies gedurende een jaar. De belangrijkste graadmeter was de verandering in scores op de Clinical Dementia Rating Scale-Sum of Boxes (CDR-SB), een schaal die de ernst van dementie meet. Daarnaast werd gekeken naar veranderingen in cognitieve functies, dagelijks functioneren en gedragsstoornissen met behulp van diverse andere gestandaardiseerde testen.
Veelbelovende resultaten
Na 52 weken liet de behandelde groep duidelijke voordelen zien ten opzichte van de controlegroep: de cognitieve achteruitgang was significant verminderd; de functionele achteruitgang (zoals zelfzorg en dagelijkse handelingen) verminderde aanzienlijk.
Ook gedragsproblemen (gemeten met de Neuropsychiatric Inventory) namen minder snel toe bij de behandelde groep.
Interessant is dat patiënten met een sterkere onderlinge connectiviteit in het zogeheten default mode network – een netwerk van hersengebieden dat actief is tijdens rust – het meest profiteerden van de behandeling. Dit zou in de toekomst kunnen helpen bij het selecteren van geschikte kandidaten voor deze therapie.
Kanttekeningen en toekomst
Hoewel de resultaten hoopgevend zijn, waarschuwen de onderzoekers dat de studie beperkingen kent. De deelnemers kwamen allemaal uit één behandelcentrum en een groot deel was eerder betrokken bij een andere studie, wat de resultaten mogelijk heeft beïnvloed.
Ook was het aantal deelnemers beperkt en zijn er geen biologische markers (zoals hersenvocht of bloedwaarden) onderzocht om het effect van rTMS op celniveau aan te tonen.
Ook gooide de coronapandemie roet in het eten, er was een relatief hoog percentage uitvallers. Desondanks zijn de onderzoekers positief:over de mogelijkheden van rTMS bij dementie, ze menen wel dat verder onderzoek nodig is.
Koch, G., Casula, E.P., Bonnì, S. et al. Effects of 52 weeks of precuneus rTMS in Alzheimer’s disease patients: a randomized trial.
Alzheimer Research & Therapy 17, 69 (2025).
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
