Wijkbewoners leren meer over psychische kwetsbaarheid en dat werkt
Er is nog veel onbekendheid en onbegrip rondom psychische kwetsbaarheden zoals een depressie of verslaving. De lokale ‘Welkome Wijk’ bewustwordingsbijeenkomsten van MIND brengen daar verandering in. In de bijeenkomsten leren wijkbewoners meer over psychische kwetsbaarheid, wordt bewustwording vergroot en staan wijkbewoners stil bij (hun) vooroordelen. Wat maakt deze bijeenkomsten zo effectief? En hoe kunt u als professional, vrijwilliger of ervaringsdeskundige zelf aan de slag met de Welkome Wijk aanpak?
Het Trimbos-instituut en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) onderzochten wat de impact van de bijeenkomsten is en wat de aanpak ‘Welkome Wijk’ zo effectief maakt. Dit deden zij in samenwerking met MIND (voorheen Samen Sterk Zonder Stigma) en Movisie, vanuit het ZonMw-programma Beschermd Thuis.
--- “Dat mensen mij als mijzelf zien, groeten. Oprecht gezien en gehoord worden, is heel waardevol.”- wijkbewoner met een psychische kwetsbaarheid na Welkome Wijk bijeenkomst
Eenzijdig perspectief
“Oordelen over mensen met psychische kwetsbaarheid bemoeilijken contact tussen buurtbewoners”, vertelt Annica Brummel, HAN-onderzoeker bij het Lectoraat Versterken van Sociale Kwaliteit. “Als mensen een psychische kwetsbaarheid hebben, worden ze vaak gezien als cliënt. Daarmee zien anderen hen niet meer als medemens. Dit eenzijdig perspectief kan er bijvoorbeeld toe leiden dat buren zich betuttelend opstellen tegenover mensen met psychische kwetsbaarheid of dat ze niet worden uitgenodigd door buren.” Om de negatieve oordelen uit de weg te gaan, kunnen mensen met psychische kwetsbaarheid bovendien ook contact uit de weg gaan. Dit kan leiden tot eenzaamheid.
“Ook bij professionals kan sprake zijn van een eenzijdig perspectief”, aldus onderzoeker Nicole van Erp van het Trimbos-instituut. “Niet alleen naar mensen met een psychische kwetsbaarheid, maar ook naar andere professionals. Zo kijkt een medewerker van een woningcorporatie vaak net iets anders naar een situatie dan een sociaal werker of ggz-hulpverlener. Welkome wijk biedt ruimte voor al deze perspectieven”.
Meer kennis en bewustzijn door ervaringsverhalen
De bijeenkomsten zorgen op korte termijn voor meer kennis en bewustzijn onder wijkbewoners over psychische kwetsbaarheden en de (eigen) vooroordelen hierover. Ook voelen wijkbewoners zich gesterkt om contact te (blijven) maken met wijkbewoners met psychische kwetsbaarheid.
--- “Het was erg interessant om kennis te maken met mensen met een kwetsbaarheid. Dat creëerde een soort begrip.” – Wijkbewoner zonder psychische kwetsbaarheid
Wat de bijeenkomsten zo effectief maakt, zijn de inbreng van mensen met ervaring en het oefenen met praktijksituaties.
---“Ik vertel dat ik het fijn vind om uitgenodigd te worden en leg uit dat ik kan afzeggen. Dan bouw ik ruimte in voor mezelf”- wijkbewoner met een psychische kwetsbaarheid
Inclusie, nu en in de toekomst
Om op lange termijn bij te dragen aan een inclusieve wijk, is het belangrijk dat de Welkome Wijk aanpak onderdeel wordt van lokaal beleid en structureel gefinancierd wordt door de gemeente. Daarnaast is samenwerking met andere initiatieven in de wijk van belang. Zo ontstaat er een geïntegreerde aanpak rond destigmatisering en inclusie.
Aan de slag met de handreiking Welkome Wijk
Wilt u als professional, vrijwilliger of ervaringsdeskundige zelf aan de slag met de Welkome Wijk aanpak in uw gemeente? Dat kan met de handreiking Welkome Wijk. In de handreiking worden de uitgangspunten benoemd die de basis vormen in het denken van Welkome Wijk. Daarna wordt ingegaan op de stappen die nodig zijn om de bewustwordingsbijeenkomsten te organiseren, evalueren en borgen. Elk hoofdstuk eindigt met tips. In de bijlagen staan voorbeelden ter inspiratie. Deze voorbeelden kunt u gebruiken bij het vormgeven van de verschillende stappen.
Meer informatie
Lees alle opbrengsten van de pilot in de vier regio’s in de Factsheet ‘Het begint bij begrip: Welkome Wijk’
Ga aan de slag met de handreiking Welkome Wijk
Lees meer over destigmatisering en inclusie
Bekijk de projectpagina
Over de pilot
De pilot Welkome Wijk is uitgevoerd in de regio’s Arnhem; Nijmegen, Beuningen en Heumen; Hoorn en Koggenland; Houten. Het project is uitgevoerd door MIND en Movisie (implementatie) en de Hoge School van Arnhem en Nijmegen en het Trimbos-instituut (onderzoek) en is gefinancierd door ZonMw (vanuit het programma Beschermd Thuis). Gedurende de pilot zijn 24 bewustwordingsbijeenkomsten gehouden voor bewoners, vrijwilligers en professionals in de vier regio’s. Met in totaal 216 deelnemers (40 bewoners, 68 vrijwilligers en 108 professionals) hadden de bijeenkomsten een groot bereik.
Bron: Trimbos
Lees hier eerdere artikelen over stigma
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
