Op de website van de het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven een uitgebreid interview met psychiater Dirk de Wachter. De Wachter is ziek, hij heeft kanker, en dat dwingt hem om ‘de kunst van het ongelukkig zijn’, zoals de titel van één van zijn boeken is, op zichzelf toe te passen. In het interview vertelt De Wachter hoe hij omgaat met de ziekte (“de onderzoeken na de operatie waren geruststellend, dus dat is goed nieuws”), in hoeverre de ziekte hem heeft veranderd (”het klinkt misschien pretentieus, maar mijn filosofische en existentiële opinies over het leven zijn eigenlijk bevestigd”) en over het oppakken van zijn werk (”dat werk is zo’n wezenlijk stuk van wie ik ben dat ik het niet kan missen. Ik moet wel meer doseren en meer slapen, wat nieuw is voor mij.”)
Het interview is te lezen op de site van UPC KU Leuven, hieronder enkele quotes.
’De kunst van het ongelukkig zijn’ is makkelijk te interpreteren als: leg je overal bij neer.
”Dat vind ik zeer jammer, want zo bedoel ik het helemaal niet. Het is niet wegzakken in fatalisme tot dat wat jou ongelukkig maakt gaat gisten, want dan word je ziek. (...) Ik bepleit hoopvol te leren leven met de noodlottige onvermijdelijkheden van het bestaan. Het is zinloos je daardoor ongelukkig te laten maken. Maar tegelijkertijd is ‘Engagez-vous’ ook een wapenspreuk van mij. We moeten strijden voor de dingen die wel veranderbaar zijn. Doe iets met het leven. Er is zoveel te doen en ik wil graag nog veel doen.”
(...) Er zijn nu 400.000 landgenoten in ziekteverlof, van wie ongeveer 150.000 om psychische redenen, en die curve stijgt steeds sneller. Veel meer mensen dan ooit vallen uit en in mijn consultatieruimte zeggen almaar meer mensen: ‘Ik kan niet meer.’
Vaak reageert de buitenwereld dan dat het watjes zijn wier uitkering we moeten afpakken, want dan zullen ze wel werken. Sta me toe daaraan te twijfelen. Ik wil zo goed mogelijk voor die mensen zorgen en aan de wereld zeggen dat het aantal burn-outs wel zeer hoog ligt, dat de wachtlijsten voor psychische zorg steeds langer worden.”
Er zijn toch veel maatregelen, coaches en trainingen om dit probleem aan te pakken?
”Dat is goed bedoeld, maar het is een doekje voor het bloeden. Want au fond gaat het, zoals ik al heb betoogd, over het feit dat we van onze maatschappij een speedboot hebben gemaakt die steeds harder moet gaan. Dat heeft ons, toch in onze streken, de voorbije 200 jaar veel rijkdom opgeleverd, maar nu zitten we zowel ecologisch als qua mentale draagkracht op ons tandvlees. Het probleem is dat we allemaal almaar sneller en meer willen. We willen twee, drie keer per jaar op vakantie, liefst ver weg. ‘Is dat echt wel nodig? Word je daar echt gelukkiger van?’, wil ik dan opwerpen.
Ondertussen vallen dus steeds meer mensen uit de boot. Ik voel me als psychiater als iemand die in een rubberbootje achter die speedboot dobbert en die door de megafoon roept dat de boot te hard gaat en de reling niet stevig genoeg is. Heel af en toe vertraagt de speedboot om even te luisteren, maar daarna snelt hij weer verder.” (...)
Psychiater Damiaan Denys stelt dat de wachtlijsten in de geestelijke gezondheid zo lang zijn omdat onder andere te veel mensen te snel bij de psychiater aankloppen. Klopt dat?
”Hij verwoordt dat scherp, maar hij woont en werkt dan ook in Nederland. Ik ben voorzichtiger. Damiaan heeft wel een punt dat de indicaties om iemand naar de psychiater te sturen niet altijd even scherp afgelijnd zijn. En inderdaad, we willen niet dat iemand met een depressie of een eetstoornis niet op consultatie kan omdat de psychiaters te druk zijn met mensen die examenstress hebben.
Ook ik zie soms mensen met issues waarvoor ze niet per se bij een psychiater moeten zijn, en het klopt dat we de samenleving ook te veel psychiatriseren. We vinden iets al snel abnormaal. Het is niet omdat je op je zestiende twijfelt of je nu man of vrouw bent dat je ziek bent. Op die leeftijd is dat niet abnormaal.
Bovendien denk ik dat we moeten leren om wat meer elkaars psychiaters te zijn door te luisteren, miserie niet uit de weg gaan, te durven spreken als er iets niet gaat en mensen niet meteen te defrienden wanneer ze zogezegd te veel klagen. Maar Damiaan werkt alleen in een ziekenhuis. Ik zie daarnaast mensen in mijn privépraktijk. En dan blijkt hoe het niet zo makkelijk af te bakenen is wie wel en wie geen psychiatrische hulp nodig heeft.”
Bron en voor het hele interview: UPC KU Leuven
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
