De GGZ Totaal van 22 februari 2021
Wat en hoe ontstaan mentale problemen? Zijn het foutjes in onze neuronenstelsel? Zijn ze het gevolg van stressvolle omstandigheden of van heftige gebeurtenissen die we hebben meegemaakt, recent of in het verre verleden? Is het hoe we tegen de omstandigheden aankijken? Is het de maatschappij die torenhoge eisen stelt? Een maatschappij die steeds individualistischer lijkt te worden? Of wordt alles wat maar een beetje afwijkt tegenwoordig te makkelijk als een mentaal probleem geduid?
Het zijn, in een notendop, de belangrijkste problemen waartegenover de ggz zich geplaatst ziet. Naast meer praktische problemen als personeelstekort, administratieve lasten en wachtlijsten, uiteraard.
‘We begrijpen eigenlijk helemaal niets van psychische ontregeling’
In haar boek ‘Mensen zijn ingewikkeld’, schetst Floortje Scheepers een weinig hoopvol, maar waarschijnlijk wel realistisch beeld. De uiteindelijke uitdaging is natuurlijk om die essentiële vragen op te lossen, maar de eerste decennia moeten we er niet op rekenen dat we het psychisch ontregelen van mensen kunnen doorgronden. In ‘We begrijpen eigenlijk helemaal niets van psychische ontregeling’ zegt ze: “We weten wel iets, maar we weten hele kleine brokjes van een ongelofelijk ingewikkeld iets”. Dat betekent overigens niet, dat we niets kunnen betekenen, maar de uitdaging nú is accepteren dat we de oplossing niet hebben.
’Psychische problematiek nu is veel complexer en intenser dan veertig jaar geleden’
Een heel andere uitdaging heeft Kapitein Harm Slomp, bestuursvoorzitter van het Leger des Heils. Zo’n 40.000 mensen maken elk jaar gebruik van de hulpverlening van het Leger. Dat is niet altijd simpel, zegt de Kapitein in ’Psychische problematiek nu is veel complexer en intenser dan veertig jaar geleden’. “Veertig jaar geleden was de verslaving aan alcohol het grootste probleem. Nu gebruiken mensen steeds vaker een combinatie van verslavende middelen. Dat maakt hun gedrag onvoorspelbaarder en agressiever.” Toch is Slomp ook hoopvol over de toekomst: “Begin deze eeuw is een groot programma Beschermd Wonen opgezet. Dat heeft gewerkt. Het aantal daklozen is even gedaald naar 20.000 mensen. Het is zonde om te moeten constateren dat we weer terug zijn bij af.” Maar ook: “De Wet langdurige zorg kan het tij keren. Er komt budget beschikbaar voor meer bedden.”
‘Tom Dumoulin is niet de enige topsporter in zwaar weer’
Topsportes leven voor de uitdaging. Het halen van het podium, het verbreken van een record, het altijd beter willen en moeten zijn dan de tegenstander. En hoewel sporten over het algemeen gezond is, stelt Joanne van Rossum in ‘Tom Dumoulin is niet de enige topsporter in zwaar weer’ dat veel topsporters ook een uitdaging hebben om mentaal gezond te blijven. Achter de miljoenenindustrie gaat een wereld schuil die we vaak maar mondjesmaat te zien krijgen. De afgelopen jaren zien we met regelmaat (ex)-topsporters die naar buiten treden om hun verhaal te vertellen dat schuilgaat achter de weergaloze prestaties die ze hebben geleverd of over de verliezen die ze hebben geleden.
Staatssecretaris Blokhuis hoopvol over aanpak wachtlijsten in ggz
Enkele weken vóór de verkiezingen stuurde Staatssecretaris Blokhuis het ’Aanpak wachttijden in de ggz’ naar de Tweede Kamer. Het plan bestaat uit zes speerpunten waaraan concrete acties zijn gekoppeld. De Staatssecretaris schrijft dat hij hoopvol is dat het gaat werken: ”Door de jaren heen heb ik de samenwerking tussen partijen zien veranderen en intensiveren. Dit ging niet zonder slag of stoot, maar ik zie nu echt gemotiveerde partijen die een gevoel van urgentie delen. Het verheugt me dat er nu echt sprake is van een breed gesteunde aanpak.”
Nieuws van de afgelopen twee weken:
* Weerbaarheid tegen stress is met behulp van MRI-scan vast te stellen
* Virtual reality als hulpmiddel bij de behandeling van een psychotische stoornis
* ’Grip op je dip’ cursus: soms liever blended dan online
* Zorgverzekeraars vragen rechter duidelijkheid over tarieven Langdurige Zorg
* Afhandeling Wlz-ggz-indicaties kan voor sommigen tot april duren
* Lichamelijke klachten, maar ook angst, depressie, PTSS en cognitieve problemen na verblijf op de IC
* Arnhem geeft depressie een gezicht op dertig billboards
En nog maar een keer, voor alle zekerheid:
Hulplijnen voor (psychische) problemen ten tijde van corona
