Het tbs-systeem moet op de schop, vindt de vereniging van tbs-advocaten. Ze pleiten er onder meer voor dat verdachten van tevoren meer duidelijkheid krijgen over de duur van hun tbs-behandeling, en dat niet de politiek maar de rechter beslist over hun proefverlof. Dat schrijft de NOS.
De advocaten willen met een manifest politiek Den Haag zo ver krijgen dat het tbs-systeem wordt aangepast, met als doel dat minder verdachten tbs ontlopen door psychiatrisch onderzoek te weigeren.
De advocaten keren zich ook tegen het Haagse voornemen om gedetineerden nog achteraf tbs op te kunnen leggen. Ze willen minder politieke bemoeienis en een grotere rol voor de rechter. Ook het grote personeelsverloop moet aangepakt worden. TBS Nederland, de koepelorganisatie van alle klinieken, onderschrijft in grote lijnen het manifest.
Zaak Anne Faber
De vereniging van 29 advocaten die tbs’ers bijstaan, doet de oproep aan de vooravond van de start van de rechtszaak over de moord op Anne Faber. Michael P. wordt ervan verdacht dat hij de 25-jarige Utrechtse heeft verkracht en gedood, terwijl hij in een kliniek zat in Den Dolder. Morgen staat hij voor het eerst voor de rechter.
P. wist eerder tbs te ontlopen door niet mee te werken aan een psychiatrisch onderzoek. Hij zat daarom niet in een gesloten inrichting maar in een halfopen kliniek, nadat hij een straf had uitgezeten voor de gewelddadige verkrachting van twee meisjes.
Minister Dekker voor Rechtsbescherming onderzoekt of verdachten die weigeren mee te werken aan een psychiatrisch onderzoek, na twee jaar in de gevangenis alsnog tbs kunnen krijgen. Dat doet hij op verzoek van de VVD en de PvdA. Tbs-advocaten noemen dat in hun manifest ”onuitvoerbaar, onnodig en zelfs gevaarlijk”.
Ze wijzen op het risico dat gedetineerden in de gevangenis niet meer aankloppen bij een arts of psycholoog, ”Als gedetineerden bang zijn dat dergelijke interventies na twee jaar tot tbs kunnen leiden, zullen ze dit soort hulpvragen achterwege laten. Dat zal meer gevaar opleveren voor personeel en medegedetineerden en nadien in de samenleving.”
Minder politieke bemoeienis
De 29 advocaten vinden het onacceptabel dat de minister van Justitie over verlofaanvragen van tbs’ers gaat. Verdachten zouden kunnen denken ”dat de politieke kleur van een bewindspersoon van invloed is op beslissingen ten aanzien van individuen”, schrijven ze in hun manifest.
Een onafhankelijk orgaan met rechters en gedragswetenschappers zou de knoop moeten doorhakken over proefverlofaanvragen, stellen ze. Volgens TBS Nederland bemoeit de minister zich overigens in slechts in enkele gevallen persoonlijk met de gang van zaken en volgt hij doorgaans het advies op van een commissie.
Het ministerie zegt in een reactie dat verlofverlening zorgvuldig plaatsvindt. De minister krijgt advies van onafhankelijke deskundigen en wijkt daar alleen in zeer uitzonderlijke gevallen van af. In 2016 gebeurde dat in een op ongeveer 1800 gevallen. Het verbinden van voorwaarden aan het verlof gebeurde dat jaar 8 keer, zo zegt het ministerie.
De tbs-advocaten vinden dat debatten in de Tweede Kamer waarbij de minister op het matje wordt geroepen naar aanleiding van incidenten rond tbs’ers ronduit schadelijk zijn voor het tbs-stelsel. ”Dit leidt tot incidentenwetgeving, wat weer meer weigeraars oplevert.” Ook tbs-klinieken zeggen last te hebben van de ’incidentenpolitiek’.
Meer rechterlijke bemoeienis
Rechters gaan nu voornamelijk over de verlenging van de tbs-behandeling. De advocaten willen dat de rechtbank zich ook meer gaat bemoeien met de totale duur en de voortgang van de behandeling.
Nu hebben veel verdachten liever een gevangenisstraf waarbij duidelijk is wanneer ze vrijkomen, dan een tbs-behandeling die oneindig verlengd kan worden. Daarom is het wenselijk dat rechters iets zeggen over de duur van de gedwongen behandeling als ze een straf opleggen. Zo geef je verdachten meer zekerheid, aldus de advocaten.
Personeelsverloop
Verder wordt het grote verloop aan behandelaars in de klinieken gehekeld. Slecht voor de behandeling van de patiënten, staat in het manifest, omdat het schadelijk is voor het vertrouwen als ze steeds met nieuwe behandelaars verder moeten.
De tbs-advocaten bieden het manifest aan Tweede Kamerleden en de minister van Justitie aan. In een reactie zegt het departement dat de toetsing van verloven zorgvuldig gebeurt, en dat de minister vrijwel altijd het advies van een toetsingscollege volgt. Het ministerie zegt ook te werken aan een aanpak die ertoe leidt dat minder verdachten tbs ontlopen.
Tbs in cijfers
• Steeds meer verdachten weigeren mee te werken aan een onderzoek in het Pieter Baan Centrum: in 2016 verzetten 96 van de 224 verdachten zich tegen deelname.
• 40.000 verloven per jaar, in 2016 keerden tbs’ers 32 keer te laat terug of waren niet op de afgesproken plek.
• De behandelduur wordt steeds korter: van gemiddeld 10,6 jaar naar 7,2 jaar.
• In 2016 werd 168 keer tbs opgelegd: 98 keer opname in een gesloten instelling en 70 keer in een lichter regime.
• Er zijn nu 1374 tbs-patiënten in Nederland.
De belangrijkste punten uit het manifest
• Verklein de politieke bemoeienis: de minister gaat nu over proefverlof.
• Vergroot de rechterlijke bemoeienis: de rechter moet zich meer bemoeien met de inhoud van de behandeling.
• Pak het grote personeelsverloop aan: hierdoor komt de behandeling in gevaar.
• Betere door- en uitstroming van tbs’ers: zo kunnen ze beter resocialiseren.
• Maatwerk met verlof: niet te snel intrekken na verdenking van nieuw strafbaar feit.
Bron: NOS
Vond je dit interessant? Misschien is een abonnement op het gratis maandelijkse e-magazine dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
