De komst van de poh-ggz heeft geen positieve invloed op de ggz. Praktijkondersteuners behandelen vooral mensen die anders helemaal geen psychische hulp zouden krijgen. Soms is er zelfs sprake van dubbele zorg. De zorgkosten zijn niet gedaald sinds de invoering van de poh-ggz in de huisartsenpraktijk.
Dat blijkt uit onderzoek van econometrist Roger Prudon van de Lancaster University. Daarvoor gebruikte hij gegevens uit de databases van het CBS en Nivel. Deze week publiceerde Prudon de resultaten van zijn onderzoek in het economenvakblad ESB.
Poortwachter
De poh-ggz is in 2008 geïntroduceerd, met als doel om meer mensen mentale hulp aan te bieden. Daarnaast moest de poh-ggz als ‘poortwachter’ de druk op de basis-ggz en gespecialiseerde ggz verlichten, door vroegtijdige signalering en behandeling. En tegen lagere kosten, want een behandeling in een huisartsenpraktijk is veel goedkoper dan in een ggz-instelling. De kosten worden dan ook gedekt vanuit de basiszorgverzekering.
Succes
De poh-ggz bleek een succes. Tussen 2011 en 2021 steeg het aantal patiënten van de praktijkondersteuners van 100.000 naar 600.000 mensen per jaar! Sinds 2016 is het aantal poh-ggz’s verdubbeld naar 9000. In totaal is dat 3000 fte. Een standaardpraktijk mag voor maximaal 16 uur per week een poh-ggz in dienst nemen. Dat is bijna een verviervoudiging sinds 2008. De totale kosten van deze vorm van ondersteuning bedroegen 360 miljoen euro in 2024.
Geen verbetering
Maar dat heeft het aantal patiënten in de basis- en s-ggz niet drastisch verminderd, concludeert Prudon. Dat is ongeveer constant gebleven. De gezondheid van mensen met mentale problemen is met de komst van de poh-ggz niet aantoonbaar verbeterd, stelt Prudon. Hij heeft dat gemeten over vier jaar na het eerste consult. De poh-ggz heeft ook niet gezorgd voor vermindering van gezondheidsverschillen. Voor de invoering maakten mannen, lageropgeleiden, mensen met een migratieachtergrond en ouderen relatief weinig gebruik van de ggz en dat is nog steeds zo.
Wachtlijsten
“Als de financiële middelen en de mankracht die nu naar de POH-ggz gaan, ingezet zouden kunnen worden binnen de gespecialiseerde ggz, is dit waarschijnlijk een effectievere besteding”, concludeert Roger Prudon. “De langere wachtlijsten in de gespecialiseerde ggz hebben namelijk aanzienlijke negatieve consequenties voor de gezondheid en arbeidsmarktstatus van patiënten.” Maar dat gaat in tegen de huidige trend van laagdrempelige zorg, zegt de econometrist. Er wordt steeds meer ingezet op uitbreiding van steunpunten, e-health en groepsbehandelingen.
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
