De kwaliteit van leven van mensen met langdurige psychische aandoeningen ligt lager dan bij de algemene bevolking. Lichamelijke klachten komen veel voor en op meerdere leefdomeinen is ondersteuning nodig. Tegelijkertijd melden mensen positieve ervaringen, zoals het gevoel dat hulpverleners uitgaan van mogelijkheden en het doen van betekenisvolle activiteiten. Deze bevindingen komen uit de nieuwste peiling 2025 van het panel Psychisch Gezien, waaraan 654 personen deelnamen.
Panelleden beoordelen hun leven gemiddeld met een rapportcijfer 6,3, terwijl de algemene bevolking een gemiddelde van 7,6 geeft. Panelleden zijn over het algemeen niet tevreden over leefgebieden als psychische en lichamelijke gezondheid. Ze geven gemiddeld een 4,2 op een 7-puntsschaal. Wel zijn panelleden het tevreden over hun woonsituatie (5,7) en 89 procent woont zelfstandig of begeleid zelfstandig.
Financiën
Voor de meeste panelleden (69 procent) is een uitkering hun belangrijkste bron van inkomsten. 27 procent maakt zich vaak zorgen over geld; dit komt vooral voor onder mensen met een uitkering en/of toeslagen. Zo’n 60 procent regelt financiële zaken zelf, terwijl 15 procent hiervoor professionele ondersteuning ontvangt.
Psychische en lichamelijke klachten
Van de panelleden heeft 88 procent de afgelopen vier weken last van angst- en/of depressieve gevoelens. De meest genoemde klachten zijn depressie (52 procent) en angsten (48 procent). Daarnaast heeft 60 procent één of meer chronische lichamelijke aandoeningen.
Eenzaamheid
Zo’n 80 procent van de panelleden voelt zich in enige mate eenzaam, 36 procent voelt zich zelfs sterk eenzaam. Ook 80 procent heeft iemand in het netwerk die een luisterend oor biedt, maar 20 procent heeft niemand. En 63 procent voelt dat zij zelf iets kunnen betekenen voor anderen.
Werk
Deelname aan werk en andere maatschappelijke activiteiten blijft beperkt. Zo heeft 21 procent van de panelleden betaald werk en doet 39 procent vrijwilligerswerk. Wel geeft een groot deel aan dagelijks buiten te komen. Het gevoel van maatschappelijke betrokkenheid is laag: een kwart voelt zich onderdeel van de maatschappij en een derde enigszins. Tegelijkertijd weet twee derde waar hij of zij goed in is, maar vindt een kwart zichzelf niet de moeite waard.
Discriminatie en stigma blijven een belangrijk aandachtspunt. Ruim een kwart voelde zich het afgelopen jaar gediscrimineerd vanwege psychische problemen en de helft geeft aan dat een psychische aandoening grote negatieve invloed heeft gehad op het leven.
Afstemming zorgpartijen
De meeste panelleden hebben behoefte aan ondersteuning bij psychische en lichamelijke gezondheid en sociale contacten. Ondanks de knelpunten die panelleden ervaren, is driekwart (heel) tevreden over de professionele zorg. Bijna een kwart van de panelleden geeft echter aan onvoldoende professionele zorg te ontvangen. Veel mensen hebben ondersteuning nodig op meerdere leefgebieden en krijgen hulp van meerdere zorgaanbieders tegelijk. De afstemming tussen deze partijen schiet daarbij regelmatig tekort.
Van de panelleden die professionele ondersteuning kregen, had 56 procent in de afgelopen twaalf maanden een gesprek over hun diagnose; bij 12 procent leidde dit tot een aangepaste diagnose. Naast professionele ondersteuning speelt informele ondersteuning, vooral van partners, familie en vrienden, voor veel mensen een belangrijke rol.
Verschuivingen
Veel uitkomsten over het leven en zorg van mensen met langdurige psychische aandoeningen zijn van 2016 tot en met 2025 hetzelfde gebleven. Bij enkele gebieden zijn wel verschuivingen zichtbaar. Zo daalde het aandeel personen dat ggz-ondersteuning ontvangt en kwamen crisissituaties minder vaak. Daarnaast werden zorgbehoeften op het gebied van dagelijkse bezigheden, het vinden van de juiste hulp en zingeving vaker vervuld. Het rapport beschrijft deze ontwikkelingen uitgebreider.
Zie:
- Rapport Panel Psychisch Gezien 2025: leefsituatie en ontvangen zorg
- Infographic Panel Psychisch Gezien 2025: leefsituatie en ontvangen zorg
Bron: Trimbos
----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou!
GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Het volgende e-magazine verschijnt op 9 februari 2026.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
Bron: Trimbos
