Een grote studie in World Psychiatry brengt samen wat er bekend is over sterfte bij mensen met depressie. De onderzoekers keken naar overlijden door alle oorzaken, maar ook specifiek naar suïcide en naar natuurlijke oorzaken (zoals lichamelijke ziekten). Ook onderzochten zij factoren die samenhangen met een hoger of lager risico, waaronder antidepressiva en elektroconvulsietherapie (ECT). In totaal werden 268 cohortstudies samengevoegd, met ruim 10,8 miljoen mensen met depressie.
De onderzoekers verzamelden cohortstudies uit drie grote wetenschappelijke databases (EMBASE, Medline en PsycINFO) tot en met 26 januari 2025. Alleen studies telden mee waarin depressie was vastgesteld volgens ICD of DSM, via een diagnostisch interview of een door een arts/clinicus vastgestelde diagnose uit gezondheidsregistraties. Daarna werden de resultaten van de studies samengevoegd in een meta-analyse.
Risico
Over alle studies samen was het risico om te overlijden (door alle oorzaken) bij mensen met depressie ongeveer twee keer zo hoog als bij mensen zonder depressie of uit de algemene bevolking (RR=2,10). Het risico was vooral hoog bij suïcide (RR=9,89). Ook overlijden door natuurlijke oorzaken (bijvoorbeeld lichamelijke aandoeningen) kwam vaker voor (RR=1,63). De onderzoekers keken ook naar studies waarin mensen met depressie werden vergeleken met mensen zonder depressie die dezelfde comorbide aandoeningen hadden. Ook dan bleef het risico op overlijden bij depressie verhoogd (RR=1,29). Dit suggereert dat depressie samenhangt met extra risico, óók als rekening wordt gehouden met andere ziekten.
Binnen de groep mensen met depressie vonden de onderzoekers een extra verhoogd sterfterisico bij:
- Depressie met psychotische symptomen vergeleken met depressie zonder psychotische symptomen (RR=1,61).
- Therapieresistente depressie vergeleken met niet-therapieresistente depressie (RR=1,27).
Daarnaast beschrijven de auteurs dat het risico op extra sterfte het sterkst was in de eerste 180 dagen na de diagnose depressie.
Antidepressiva en ECT
In deze analyses was gebruik van antidepressiva (vergeleken met geen antidepressiva) bij mensen met depressie geassocieerd met lagere algehele sterfte (RR=0,79). Ook ECT (vergeleken met geen ECT) was geassocieerd met lagere sterfte door alle oorzaken (RR=0,73), lagere sterfte door natuurlijke oorzaken (RR=0,76) en lagere suïcide-sterfte (RR=0,67).
Praktijk
De auteurs benadrukken dat depressie samenhangt met een duidelijke sterftekloof, met name door het sterk verhoogde suïciderisico, maar ook door natuurlijke oorzaken. Zij wijzen erop dat de eerste maanden na het stellen van de diagnose een belangrijke periode kunnen zijn voor goede beoordeling, monitoring en intensieve behandeling, met aandacht voor suïciderisico. Ook noemen zij het belang van tijdige herkenning en passende behandeling bij depressie met psychotische symptomen en bij therapieresistente depressie, omdat deze groepen extra risico laten zien. Tot slot plaatsen de auteurs hun bevindingen over antidepressiva en ECT als aanwijzingen voor factoren die in deze onderzoeken samenhangen met lagere sterfte. Deze meta-analyse laat zien dat depressie samenhangt met een verhoogd risico op vroeg overlijden, en brengt in kaart welke groepen en factoren daarbij opvallen.
Bron: NedKAD, Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang en Depressie
Lees ook over andere artikelen over depressie
----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou!
GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Het volgende e-magazine verschijnt op 9 februari 2026.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
