Psilocybine – het werkzame bestanddeel van zogeheten “magic mushrooms” – wordt wereldwijd onderzocht als veelbelovende therapie tegen verschillende psychische aandoeningen. Het middel kan gevoelens van verbondenheid versterken en heeft in eerdere studies positieve effecten laten zien bij angst en depressie. Maar nieuw onderzoek van de University of California, Davis, gepubliceerd in Nature Communications, laat zien dat psilocybine geen geschikte behandeling lijkt te zijn voor postpartum depressie. Sterker nog: het kan juist schadelijke gevolgen hebben voor zowel moeder als kind.
Een eerste blik op moeders en psilocybine
Onderzoekers van het Institute for Psychedelics and Neurotherapeutics (IPN) dienden muismoeders een eenmalige dosis psilocybine toe. Waar men hoopte dat het middel de verstoring in moeder-kind interactie zou verbeteren, gebeurde het tegenovergestelde: de muizen werden angstiger en vermeden hun jongen vaker. Deze gedragsproblemen hielden minstens twee weken aan na slechts één dosis.
Opvallend genoeg bleven vrouwelijke muizen die geen jongen hadden gehad, wél ongevoelig voor deze negatieve effecten. Dat wijst erop dat hormonale veranderingen rondom zwangerschap en moederschap een cruciale rol spelen in hoe psilocybine het brein beïnvloedt.
Een muismodel voor postpartum depressie
Het onderzoek bouwt voort op een innovatieve methode van psychologe Danielle Stolzenberg, waarin muismoeders in een tweekamersysteem kunnen schuilen voor hun jongen. Blootstelling aan een sociale stressfactor – een mannelijke muis – verstoort het moederlijk gedrag, waardoor de dieren hun jongen mijden. Dit model bootst kenmerken na van postpartum depressie bij mensen, waar moeders vaak moeite hebben om zich emotioneel met hun kind te verbinden. Volgens de onderzoekers is één van de meest consistente signalen in de klinische literatuur, dat moeders met depressieve klachten het gevoel hebben dat ze geen band met hun baby kunnen opbouwen,
Effecten op de volgende generatie
Niet alleen de muismoeders leden onder de behandeling. Hun jongen, die via de moedermelk aan psilocybine waren blootgesteld, vertoonden in volwassenheid verhoogde angst- en depressieve symptomen. In hun hersenen werden bovendien sporen gevonden van psilocine, de actieve afbraakstof van psilocybine. De onderzoekers zagen dat zelfs lage doses langdurige gevolgen kunnen hebben voor de ontwikkeling van nakomelingen.
Nuance in het psychedelica-onderzoek
De bevindingen maken duidelijk dat psychedelica geen universeel toepasbare therapieën zijn. Hoewel psilocybine voor sommige patiënten met psychische klachten veelbelovend is, blijken moeders in de postpartum periode en hun kinderen extra kwetsbaar. Het onderzoek toont volgens de onderzoekers aan, dat er heel precies gekeken moet worden welke patiëntengroepen baat hebben en wie juist risico loopt.
Hatzipantelis, C.J., Liu, M., Love, A. et al. Psilocybin during the postpartum period induces long-lasting adverse effects in both mothers and offspring.
Nat Commun 16, 8630 (2025). https://doi.org/10.1038/s41467-025-64371-5
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
