De komende weken bekijkt Christiaan Vinkers, psychiater en professor Stress and Resilience in Psychiatry, verkiezingsprogramma’s op hun plannen voor de geestelijke gezondheidszorg. Neutraal en inhoudelijk: wat staat er wél, wat ontbreekt er en hoe realistisch zijn de voorstellen? Dit keer: GroenLinks-PvdA.
GroenLinks–PvdA en mentale gezondheid: breed en sociaal, hoewel zonder uitwerking
Bij GroenLinks–PvdA valt op dat mentale gezondheid nadrukkelijk in beeld is binnen een bredere sociale agenda. Het programma spreekt over het recht op zorg, het verkorten van wachttijden en het aanpakken van ongelijkheid. Preventie, jeugdzorg en samenwerking in de wijk worden expliciet genoemd. De toon is breed maatschappelijk: zorg wordt gepositioneerd als deel van een “nieuwe verzorgingsstaat”.
Ook de ggz wordt specifiek benoemd. Er is aandacht voor wachttijden, voor jongeren met mentale problemen en voor structurele versterking van de eerstelijnszorg. De partij ziet mentale gezondheid niet los van armoede, bestaanszekerheid en sociale ongelijkheid.
Dat zijn duidelijke accenten. Maar er blijven gaten: er is geen uitgewerkt financieringsmodel voor de zware ggz, de rol van bedrijfsgezondheidszorg en psychisch verzuim ontbreekt vrijwel geheel, en het programma kiest vooral voor idealen en minder voor concrete uitvoeringsplannen.
Conclusie: GroenLinks–PvdA zet mentale gezondheid nadrukkelijk op de kaart, met aandacht voor jongeren, preventie en wachttijden. De visie is breed en ambitieus, maar mist soms concreetheid en harde uitvoeringsinstrumenten.
Hieronder heb ik citaten en mijn reflectie verzameld:
Citaten
Recht op zorg en nieuwe verzorgingsstaat
“Wij bouwen aan een Nieuwe Verzorgingsstaat, gericht op de kwaliteit van ons bestaan. (…) Waar je kunt rekenen op een stevig sociaal vangnet wanneer het leven tegenzit.” Een brede en ambitieuze belofte, waarin mentale gezondheid impliciet een grote rol speelt. Maar hoe dit concreet wordt vertaald naar de ggz blijft vaag.
Wachttijden en toegang
“We brengen de basis op orde, want een huisarts en een wijkagent in de buurt, goede kinderopvang en zorg voor de vele jongeren met problemen mogen geen luxe zijn.” Dit legt direct de link naar toegankelijkheid van psychische zorg. Het benadrukt de knelpunten maar bevat weinig uitgewerkte maatregelen over capaciteit en financiering.
Jongeren en mentale problemen
“In een rijk land als Nederland mag goede zorg voor de vele jongeren met problemen niet ontbreken.” Sterke erkenning van de problemen bij jongeren. Er wordt echter niet duidelijk hoe extra capaciteit of gespecialiseerde jeugdzorg wordt gefinancierd.
Preventie en ongelijkheid
“We pakken de oorzaken van gezondheidsachterstanden aan door armoede, slechte huisvesting en onzeker werk te bestrijden.” Dit is een holistische visie waarin mentale gezondheid verbonden is aan sociaaleconomische factoren. Relevant en realistisch, maar de uitwerking voor de ggz zelf ontbreekt.
Integratie in de wijk
“Een huisarts in de buurt, een wijkagent die een oogje in het zeil houdt.” Dit wijst op samenwerking in de wijk. Ggz wordt hier impliciet onderdeel van de basisvoorzieningen, maar de organisatorische kant (regie, bekostiging) wordt niet benoemd.
Wat ontbreekt in de visie
Financiering ’zware’ ggz
Geen voorstel voor structurele bekostiging van langdurige en complexe ggz.
Arbozorg en psychisch verzuim
De koppeling tussen mentale gezondheid en arbeid wordt niet gelegd, ondanks aandacht voor bestaanszekerheid en werk.
Capaciteit en opleidingsplaatsen
Wachttijden worden benoemd, maar de uitbreiding van behandelaarscapaciteit blijft onderbelicht.
Concretisering preventie
Preventie wordt breed gekoppeld aan armoede en ongelijkheid, maar minder aan specifieke psychische interventies.
Conclusie
GroenLinks–PvdA positioneert mentale gezondheid stevig in haar programma, met nadruk op preventie, jongeren, ongelijkheid en wachttijden. Het is een breed sociaal verhaal waarin mentale gezondheid duidelijk gezien wordt als onderdeel van de basisvoorzieningen.
De accenten zijn relevant en inhoudelijk, maar fundamentele keuzes over financiering van de zware ggz, uitbreiding van capaciteit en de rol van arbozorg blijven ontbreken. Het programma zet de juiste toon, maar zonder nadere concretisering bestaat het risico dat de structurele problemen in de GGZ blijven bestaan.
Lees hier het hele GroenLinks-PvdA verkiezingsprogramma.
-
Christiaan Vinkers over:
Verkiezingsprogramma CDA
Verkiezingsprogramma VVD
Verkiezingsprogramma GroenLinks-PvdA
Verkiezingsprogramma PVV
Verkiezingsprogramma BBB
Verkiezingsprogramma ChristenUnie
Verkiezingsprogramma D66
Verkiezingsprogramma NSC
-
Bron + foto: Christiaan Vinkers op LinkedIn
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
