Slechts de helft van de patiënten op de wachtlijst voor de ggz maakt gebruik van ondersteuning in een of andere vorm. Dat komt doordat huisartsen of poh’s-ggz niet veel wijzen op het aanbod. Ze zijn er onbekend mee of hebben er weinig vertrouwen in en ondersteunen wachtende patiënten dus liever zelf. Dat zorgt voor extra werkdruk en wisselende ervaringen bij patiënten.
Dat blijkt uit onderzoek van Nivel, het Trimbos instituut en MIND onder patiënten, naasten, huisartsen en poh’s-ggz naar de impact van wachttijden.
Impact
De lange wachttijden hebben op de meeste patiënten een grote negatieve impact. Ze ervaren gevoelens van wanhoop, angst of frustratie, verergering van klachten en het gevoel vast te zitten in een wachtstand. Ook naasten ervaren door de wachttijd negatieve emotionele gevolgen en soms ook een verslechterde mentale gezondheid, zoals overbelasting of slaapproblemen.
Poh’s-ggz en huisartsen ervaren een hogere werkdruk, minder toegankelijke zorg voor andere patiënten en maken zich zorgen over de kwaliteit van de zorg die zij leveren aan mensen met psychische problemen.
Overbruggingszorg
Ondersteuning aan patiënten die wachten op een ggz-behandeling, ook wel overbruggingszorg genoemd, vindt nu meestal plaats binnen de huisartsenpraktijk. Poh’s-ggz en huisartsen voelen zich verantwoordelijk voor deze patiënten. Patiënten hebben gemende ervaringen met deze ondersteuning. Zij missen vooral de nodige expertise. Ze zijn wel blij met de laagdrempelige emotionele steun. Naasten van patiënten ontvangen nauwelijks ondersteuning tijdens de wachttijd, terwijl zij daar soms wel behoefte aan hebben.
Vertrouwen
Buiten de huisartsenpraktijk is er een breed aanbod aan ondersteuning voor patiënten op de wachtlijst, zoals groepsbijeenkomsten via de ggz of georganiseerd door ervaringsdeskundigen of e-health-modules. Er is ook reguliere ondersteuning, zoals het aanbod van patiëntenverenigingen of herstel- of zelfregiecentra. Toch wijzen poh’s-ggz en huisartsen hier weinig op. Dat komt door onbekendheid met het aanbod en door onvoldoende vertrouwen erin. Ze hebben bijvoorbeeld twijfels over de wetenschappelijke onderbouwing. Daarnaast hebben zowel patiënten en naasten als zorgverleners moeite om een volledig overzicht te krijgen van alle ondersteuningsmogelijkheden bij psychische problemen. Betere samenwerking tussen de huisartsenpraktijk, ggz, sociaal domein en informele zorg kan bijdragen aan meer bekendheid met elkaars aanbod en meer vertrouwen hierin, ook tijdens de ggz-wachttijd, aldus Nivel, het Trimbos instituut en MIND.
Ondanks de belangrijke bijdrage van wachttijdondersteuning, wijzen de onderzoekers op de beste remedie: het verminderen van de wachttijden in de ggz. Zowel voor patiënten en naasten als voor het verlichten van de druk op de huisartsenpraktijk.
Lees ook andere artikelen over wachttijden
-----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
