De afgelopen weken kondigden vier instellingen voor gespecialiseerde ggz aan een afdeling te sluiten: PsyQ, Pro Persona, Altrecht en Arkin. De sluiting van specifiek zorgaanbod is van invloed op de beschikbaarheid en bereikbaarheid van cruciale ggz-interventies, menen MIND en de Vereniging voor Psychiatrie (NVVP): hierdoor kan de gezondheid en de veiligheid van cliënten ernstig in gevaar komen. De belangenverenigingen maken zich hierover grote zorgen en hebben een brandbrief gestuurd aan de ministers Kuipers en Helder. In de brief pleiten ze voor regulering en borging van specifiek zorgaanbod door de Rijksoverheid en voor de invoering van een ‘zorgeffectrapportage’ in de besluitvorming bij een voorgenomen sluiting in de ggz.
Impact van sluiting op zorgaanbod
Het gaat om vier voorbeelden met verschillende oorzaken voor sluiting dan wel afschaling en de daaruit voortvloeiende gevolgen voor de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van het zorgaanbod in Nederland. Het wegvallen van het zorgaanbod van PsyQ kan wellicht makkelijk worden overgenomen door vergelijkbare zorgaanbieders in Amsterdam, volgens MIND en de NVVP. De opheffing van de kliniek in Lunteren betekent een forse reductie van de plekken voor klinische psychotherapie in Nederland. De afschaling bij de Eikenboom leidt tot een halvering van de opnamecapaciteit voor psychosomatiek in Nederland. Het sluiten van de KIB in Amsterdam vormt een aanslag op de cruciale zorginfrastructuur; het is een last resort voor ‘ontwrichtende’ cliënten uit het noorden van Nederland met 40 procent van de reguliere KIB bedden.
Zorgeffectrapportage bij voorgenomen sluitingen in de ggz
In de brandbrief wijzen MIND en de NVvP erop dat de Rijksoverheid een bijzondere verantwoordelijkheid heeft ten aanzien van het waarborgen van de continuïteit van cruciale zorg zoals het KIB van Inforsa. De belangenverenigingen vragen de ministers om gezamenlijk met veldpartijen een oplossing voor de sluiting te zoeken. Daarnaast moet met spoed gekomen worden tot een regulering van de spreiding, de inkrimping en de opheffing van specifiek zorgaanbod zoals het Centrum voor Psychotherapie en de Eikenboom met het oog op de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van desbetreffend zorgaanbod. De brief adviseert om analoog aan de zorg ook in de ggz een ‘zorgeffectrapportage’ als instrument in te zetten om daarmee de gevolgen van een voorgenomen inkrimping of opheffing van een afdeling op de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van de zorg in kaart te brengen.
Inspectie signaleert problemen door sluitingen
Op 9 mei 2022 deelt ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd haar zorgen over de sluitingen en afschaling van zorgaanbod in de ggz. Ze schrijft in haar rapportage: ”Juist in situaties waarin keuzes van een individuele aanbieder, (boven)regionale gevolgen kunnen hebben, is samenwerking en regie tussen alle betrokken partijen van groot belang.”
De inspectie vindt het van belang dat geldende richtlijnen en zorgstandaarden de basis vormen voor keuzes die worden gemaakt over de (her)inrichting van zorgaanbod. De complexe uitdagingen in de ggz vragen om (boven)regionale en sector overstijgende verkenning en samenwerking. Juist om ook het toekomstige zorgaanbod aan te laten sluiten op de zorgvraag is het belangrijk dat breed oog is voor de impact van sluitingen op de lange termijn. De inspectie roept partijen op om pro actief met elkaar deze gesprekken te voeren om oplossingsrichtingen te verkennen.
Bron: MIND / NVVP
----------------------------------------------------------------------------------------
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op de gratis nieuwsbrief dan iets voor jou! GGZ Totaal verschijnt tweemaal per maand en behandelt onderwerpen over alles wat met de ggz te maken heeft, onafhankelijk en niet vooringenomen.
Abonneren kan direct via het inschrijfformulier, opgeven van je mailadres is voldoende. Of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines.
