”Slecht nieuws gaat op zwaluwvleugels, goed nieuws gaat op krukken”. Het is een citaat van Philip Massinger, een Engelse toneelschrijver uit de 17-de eeuw. Ik moest er aan denken toen we de inhoud van dit magazine samenstelden: is het zo slecht gesteld in de ggz, of valt het slechte nieuws alleen maar meer op? Uit onze statistieken blijkt altijd wel dat slecht nieuws beter wordt ’aangeklikt’ dan positieve berichten. Dat voorspelt deze week veel bezoekers op de site.
Heel positief was het in ieder geval niet, het overleg afgelopen donderdag van de Tweede Kamer-commissie VWS met Staatssecretaris Blokhuis. Ondanks alle maatregelen die de Staatssecretaris in gang heeft gezet, lijken de problemen maar niet op te lossen. De wachtlijsten blijven lang, vooral mensen met complexe problemen moeten lang wachten. Staatssecretaris Blokhuis blijft optimistisch, maar ook hij moet erkennen dat het allemaal niet zo snel gaat als gehoopt. Leendert Douma doet verslag van het overleg: “Een wereld waarin het woord ‘samenwerking’ te lang niet in het vocabulaire voorkwam.”
Sowieso leek er weinig positiefs te melden. Bart Vuijk las het boek ‘Kinderen van de staat’, van journalist Hélène van Beek. Hij wist niet wat hij las, of eigenlijk, hij schrok zich rot over de toestanden die hij in het boek tegenkwam. In ‘Nederland is kampioen kinderen opsluiten’ zijn recensie en een interview met de schrijfster: “Ik ben geen één voorbeeld tegengekomen van een kind dat hier goed is uitgekomen”.
Als laatste in de serie artikelen over de Wet verplichte ggz (Wvggz) laten we de mensen aan het woord die er de grootste consequenties ervaren van de wet: degenen die via de wet als verward of gevaarlijk verplichte zorg krijgen. Zij zijn gematigd positief over de wet. ‘Die wet is maar een heel klein gedeelte van wat er zou moeten gebeuren’, zegt één van de geïnterviewden. Na de ervaringen van de crisisdiensten, de familie, de politie, naastbetrokkene en advocaten blijft één indruk staan: er moet nog het één en ander aan de wet worden aangepast.
Joanne van Rossum schreef over ‘Het veelkoppig monster dat armoede heet’. De titel zegt op zich genoeg: armoede heeft vele kanten en is niet zomaar oplosbaar. Belangrijk in dit verband is de relatie tussen armoede en ggz. Enerzijds kunnen psychische problemen aanleiding zijn voor armoede: mensen met een Ernstig Psychiatrische Aandoening heeft ongeveer 19% een betaalde baan en dan nog meestal minder is dan 12 uur, wat een gering inkomen als gevolg heeft. Anderzijds betekent armoede voortdurende geldstress en depressieve klachten.
Uit het nieuws van de afgelopen weken kozen we vier onderwerpen.
De gevolgen van emotionele mishandeling in de jeugd zijn vaak ernstig, gemiddeld zelfs ernstiger dan andere vormen van kindermishandeling, zoals fysieke mishandeling. Dat blijkt uit onderzoek door Leidse psychologen: Emotionele mishandeling vaak onderbelicht, maar gevolgen zijn ernstig.
Het moet maar eens gezegd: hoewel er over het algemeen gedacht wordt dat er vreselijk wordt bezuinigd op de Nederlandse gezondheidszorg, blijken we het in Europees opzicht helemaal niet zo slecht te doen: Slechts negen landen in Europa geven méér uit aan gezondheidszorg dan Nederland.
Dat corona ernstige gevolgen heeft voor ons welbevinden, is bekend, al verschillen de uitkomsten van de diverse onderzoeken nogal. Meestal gaat het om de gevolgen van uitgestelde, of niet verleende zorg, de gevolgen van isolatie, et cetera. Dat corona zelf ook ernstige mentale gevolgen kan hebben, blijkt nu ook uit onderzoek: twintig procent corona-patiënten krijgt binnen drie maanden psychische klachten.
De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet. De verwachtingen van het nieuwe beleid waren hoog gespannen, ondanks vele waarschuwingen. De zelfredzaamheid van mensen en een zorgzamere samenleving, er is weinig verbeterd dankzij het nieuwe beleid. Gemeenten behalen nog geen betere resultaten dan het Rijk. Dat concludeert het Sociaal Cultureel Planbureau: Decentralisatie sociaal domein na vijf jaar nog steeds niet op koers.
Sinds het vorige magazine is er nog veel meer dagelijks nieuws gepubliceerd: het is te vinden op onze nieuwspagina.
Willem Gotink
Hoofdredacteur GGZ Totaal
