Het UMCG doet als enige centrum in Nederland mee aan een groot internationaal onderzoek naar een nieuwe behandeling van fantoompijn. Bij deze behandeling krijgen patiënten trainingen met behulp van virtual reality en augmented reality. Bij de eerste patiënten verliep deze behandeling bijzonder succesvol; ze zijn zonder uitzondering enthousiast over de behandeling en een deelnemer werd zelfs voor het eerst in 23 jaar weer eens wakker zonder fantoompijn.
Hoe ontstaat fantoompijn
Fantoompijn is pijn die iemand voelt in een geamputeerd lichaamsdeel; iemand ervaart pijn, terwijl het pijnlijke lichaamsdeel er in werkelijkheid niet meer is. Het komt vaak voor: van alle mensen die een amputatie hebben ondergaan, heeft 50 tot 85% er last van (gehad). Vooral direct na de amputatie hebben veel patiënten er last van. Er zijn drie mogelijke oorzaken. De eerste gaat uit van de doorgesneden perifere zenuw als oorzaak. De tweede verklaring is dat het een reactie vanuit het ruggenmerg is. Tenslotte kan de oorzaak ook in de hersenschors liggen. Mogelijk spelen alle drie een rol bij fantoompijn.
Virtual reality en augmented reality training
In het onderzoek worden de patiënten behandeld met virtual reality en augmented reality training. Virtual reality is het simuleren van de werkelijkheid met computers. Augmented reality is het toevoegen van digitale informatie aan de werkelijkheid. Tijdens de behandeling bewegen de deelnemers hun fantoomarm of -been door spieren in hun stomp aan te spannen. De training bestaat uit een aantal computerspellen. Tijdens de behandeling zien de deelnemers zichzelf op een computerscherm. Tijdens de training wordt de spieractiviteit via de elektroden geregistreerd. Voor en na elke behandeling vullen de deelnemers een vragenlijst in over hun fantoompijn.
Hersenen foppen
Door de virtuele training wordt het deel van de hersenen, dat betrokken is bij het maken van bewegingen van de geamputeerde arm of het been, gereactiveerd. Dit kan leiden tot vermindering van fantoompijn. Een andere verklaring van de werking van virtual reality is dat de hersenen worden gefopt, doordat de patiënt een arm of been ziet bewegen en daarbij het idee heeft dat het zijn eigen arm of been is. Dit kan bereikt worden door te kijken naar een virtuele arm of been op een computerscherm. De hersenen denken dan dat de virtuele arm of het been op het scherm echt reageert op commando’s vanuit de hersenen.
Lees meer over het onderzoek naar deze behandeling van fantoompijn. Ook in het wetenschappelijke magazine van het UMCG, KennisInZicht, staat een artikel over fantoompijn.
Bron: UMCG
Vind je dit interessant? Misschien is een abonnement op het gratis maandelijkse e-magazine dan iets voor jou! Abonneren kan direct via het inschrijffomulier, of kijk eerst naar de artikelen in de vorige magazines
