Het tegengaan van sociaaleconomische gezondheidsverschillen tussen groepen Nederlanders vraagt aandacht, steeds meer mensen krijgen op jongere leeftijd chronische ziekten en elk jaar sterven 20.000 mensen aan de gevolgen van tabaksverslaving. Zorgwekkende ontwikkelingen die vragen om actie. Nu het nieuwe kabinet wordt gevormd, roepen alle GGD-bestuurders dan ook op tot een breed gedragen preventie-akkoord.
Voorkomen is beter dan genezen. Het is een oud gezegde, maar blijft actueel. Want de kans op een goede gezondheid is niet voor iedereen gelijk. Victor Everhardt, voorzitter GGD regio Utrecht: “Een kind dat wordt geboren in een situatie van sociaaleconomische achterstand, leeft zo’n zeven jaar korter en krijgt 15 jaar eerder gezondheidsklachten dan een kind dat opgroeit in gunstiger omstandigheden. Dat is onacceptabel en het verkleinen van deze kloof moet dan ook alle aandacht krijgen.”
Daarnaast stijgt het aantal mensen met overgewicht, neemt schadelijk alcoholgebruik alarmerende vormen aan en zijn meer mensen dan ooit arbeidsongeschikt vanwege psychische klachten. “Ook krijgen steeds meer Nederlanders, met name met een laag inkomen of opleidingsniveau, op steeds jongere leeftijd (chronische) ziektes of aandoeningen, zoals diabetes en COPD (chronische luchtwegklachten),” vult Ard Kleijer aan, voorzitter GGD Noord- en Oost-Gelderland. “En elk jaar sterven 20.000 mensen in ons land aan de gevolgen van tabaksverslaving en rookt minstens één op de tien vrouwen door tijdens de zwangerschap. Het rookverbod helpt wel, maar is nog niet genoeg.”
Preventie is de sleutel
Met recht spreken we over zorgwekkende ontwikkelingen, stellen de GGD-voorzitters. “Preventie is daarbij de sleutel om dit aan te pakken. Want meer aandacht voor het voorkomen van ziektes vergroot de levenskwaliteit én beperkt ook nog eens de zorgkosten.” Zelfs wanneer bijvoorbeeld maar één procent minder hoeft te worden uitgegeven aan zorgkosten voor hart- en vaatziekten, lopen de besparingen al snel op; tot wel zo’n 80 miljoen euro.
Belangrijke oorzaken van ongezondheid zijn ongezonde voeding, roken, alcohol en te weinig beweging, en ook: luchtkwaliteit. Maar liefst zes procent van het gezondheidsverlies van alle Nederlanders wordt veroorzaakt door milieufactoren als luchtvervuiling. Gezond kunnen leven en opgroeien is dus echt van meer factoren afhankelijk dan alleen persoonlijke keuzes: mensen moeten ook in staat worden gesteld verantwoorde keuzes te kunnen maken. Je hebt als individu immers geen invloed op de schadelijke stoffen in de lucht (leefomgeving), of op wat fabrikanten in voedsel stoppen.
Nieuw kabinet
Gemeenten zijn van oudsher een belangrijke schakel in preventie. Als wethouders kunnen wij ons inzetten voor meer gezonde en schone lucht, een gezonde inrichting van de openbare ruimte en maatschappelijke ondersteuning zodat mensen langer in de maatschappij kunnen participeren. Maar meer preventie is nodig.
“Met een nieuw kabinet in aantocht, pleiten we dan ook voor een breed gedragen en doelgericht preventie-akkoord. Daarom vragen we het nieuwe kabinet, zorgpartijen en zorgverzekeraars, onderwijs, maatschappelijke organisaties, werkgevers en werknemers, om gezamenlijk en met ons afspraken te maken en doelen te stellen. Alleen zo kunnen we zorgen dat zoveel mogelijk mensen gezond(er) deelnemen aan de samenleving en arbeidsmarkt.”
Bron: GGDGHOR
