overzicht

Veel psychologische studies twijfelachtig

Gepubliceerd: 31-08-2015

Een groep van 270 wetenschappers wereldwijd, onder wie vijftien van de UvA, onderzocht de repliceerbaarheid van 100 studies die in 2008 werden gepubliceerd in drie toptijdschriften in de psychologie. De resultaten van het Reproducibility Project: Psychology, dat vier jaar geleden van start ging, zijn nu gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift ’Science’. Minder dan de helft van de replicaties van psychologie-onderzoek leidt tot dezelfde resultaten als de oorspronkelijke studie.

Het project is het meest uitgebreide onderzoek dat ooit is uitgevoerd naar de mate van repliceerbaarheid en voorspellers van repliceerbaarheid in een wetenschappelijk vakgebied. De bevindingen bieden meer inzicht in de uitdagingen waarvoor wetenschappers worden gesteld bij het repliceren van onderzoeksresultaten, ook als het gaat om het identificeren van voorspellers van repliceerbaarheid en manieren om het onderzoek te verbeteren.

Repliceerbaarheid houdt in dat de resultaten zich opnieuw voordoen als dezelfde data opnieuw geanalyseerd worden of wanneer met dezelfde methodiek nieuwe data worden verzameld en geanalyseerd. ‘Het is een bepalende eigenschap van de wetenschap, want de betrouwbaarheid van een studie wordt groter door onafhankelijk repliceren en het uitbreiden van ideeën en bewijs’, vertelt Kai Jonas, onderzoeker binnen het team van UvA-psychologen.

Mislukt hoeft niet onjuist te betekenen

De onderzoekers benadrukken dat het mislukken van een replicatie niet automatisch betekent dat de oorspronkelijke bevindingen onjuist waren. Hoewel de meeste replicatieteams samenwerkten met de oorspronkelijke auteurs om dezelfde materialen en methoden te gebruiken, kunnen kleine verschillen in de uitvoer van de replicatie (wanneer, waar of hoe) de uitkomsten hebben beïnvloed. Het kan ook gebeuren dat de replicatie toevallig gemist heeft het oorspronkelijke resultaat te detecteren. Een andere mogelijkheid is dat het oorspronkelijke resultaat misschien een fout-positief (de uitkomst komt niet overeen met de werkelijkheid) is geweest.

Eric-Jan Wagenmakers van het UvA-team was niet verrast door het lage aantal replicaties: ‘Er zijn veel serieuze uitdagingen die we – net als andere empirische disciplines - moeten overwinnen, waaronder ‘publicatie-bias’, frequentistische statistische analyses (p-waarden) en de beloningsstructuur in de academische wereld. De resultaten van het project onderstrepen de noodzaak voor meer transparantie en meer methodologische gestrengheid.’

Transparantie en pre-registratie

Steeds meer onderzoekers, organisaties, financiers, tijdschriften en uitgevers zijn bezig met het verbeteren van de repliceerbaarheid van wetenschappelijk onderzoek. ‘Zo wordt onder meer gewerkt aan het verhogen van de transparantie van de gebruikte onderzoeksmaterialen, -codes en -gegevens, zodat collega-onderzoekers een studie beter kunnen beoordelen, repliceren en uitbreiden’, aldus teamlid Denny Borsboom, die met Wagenmakers ook betrokken was bij de totstandkoming van de Transparency and Openness Promotion (TOP) Guidelines die in juni in Science werden gepubliceerd.  

Jonas vult aan: ‘Met onze inspanningen om de kwaliteit van onderzoek te verbeteren lopen we binnen de psychologie voor op andere wetenschapsterreinen. Het Psychology Research Institute van de UvA speelt hierin een toonaangevende rol, onder andere door het initiëren van zogenoemde pre-registration-tijdschriften zoals Comprehensive Results in Social Psychology . Pre-registratie van de onderzoeksmethode moet ervoor zorgen dat uitsluitend statistisch en methodologisch verantwoorde artikelen worden gepubliceerd, met resultaten die gemakkelijk te repliceren zijn. Daarnaast voorkómt deze aanpak de manipulatie van data en het ‘bijschaven’ van onderzoek door bijvoorbeeld achteraf de hypothese te wijzigen. De bevindingen in ons Reproducibility Project bevestigen de relevantie van deze aanpak.’

Bron: UVA

Overig nieuws


23-04-2026 - Inspecties: Toegang psychische zorg schiet tekort voor asielzoekers
23-04-2026 - ‘Bied nabestaanden na zelfdoding meer openheid’
22-04-2026 - Evelyn Klein Haneveld nieuwe directeur Zorg bij Transfore
22-04-2026 - Handreiking onveiligheid in gezinssituaties
21-04-2026 - Proactieve zorgbemiddeling in ggz
20-04-2026 - Hou DigiD in Nederland
20-04-2026 - Chatbot als jongerentherapeut? Ga erover in gesprek
20-04-2026 - Roetsj
20-04-2026 - Autisme, een biografie
20-04-2026 - Ik, jij, wij. De basis van gezonde hechting in de liefde
20-04-2026 - Dag & Nacht geeft realistisch beeld van psychiatrische ziekenhuisafdeling
20-04-2026 - De bibliotheek
18-04-2026 - Korte, intensieve exposure thuis bij kinderen en jongeren met OCD en angst
17-04-2026 - Marieke Grootendorst directeur Dimence IJssel-Vecht
16-04-2026 - Vernieuwde zorgstandaard Bipolaire stemmingsstoornissen
15-04-2026 - Handreiking over invloed AI-chatbots op mentaal welzijn bij jongeren
14-04-2026 - Handreiking samenwerking volwassenen-ggz en jeugdhulp
13-04-2026 - Hondenondersteuning voor kinderen met autisme breidt uit
10-04-2026 - Leefstijl in de ggz: initiatieven die werken en breder toepasbaar zijn
08-04-2026 - Recht op ggz sleept staat voor de rechter wegens wachtlijsten
08-04-2026 - Ggz aan politiek: help mensen met onbegrepen gedrag
07-04-2026 - Let op lotgenoten en vertel verhalen
07-04-2026 - LEUKK: een initiatief om samen te leren van data binnen de eetstoorniszorg
07-04-2026 - Treat people with kindness
07-04-2026 - Verslaving bij mensen met een LVB: herkennen wat je niet direct ziet
07-04-2026 - Om niet te delen
07-04-2026 - IFS voor kinderen en volwassenen
07-04-2026 - Probleemgedrag is vaak een emotieregulatieprobleem
07-04-2026 - De zin van het leven, praktische filosofie in digitale tijden
07-04-2026 - Aangrijpend ‘Shakespearedrama’ over Gilles de la Tourette
07-04-2026 - De bibliotheek

Laatste nieuws

Tagcloud


  • autisme
  • bibliotheek
  • congres
  • depressie
  • gedicht
  • jeugdzorg
  • personalia
  • recensie
  • suicide
  • verslaving

Zoeken in nieuws


Zoek

Contactgegevens

LET OP: GGZ Totaal is geen instelling voor behandeling of begeleiding. Neem daarvoor contact op met de eigen behandelaar of huisarts.
t: -
info@ggztotaal.nl

Deel deze pagina

Neem contact op


Op de hoogte blijven?


Vul uw emailadres in en ontvang gratis ons magazine!

 

 

Disclamer & privacy


Hoe gaan we met jouw gegevens om?

 

Het laatste nieuws


  • Inspecties: Toegang psychische zorg schiet tekort voor asielzoekers

  • ‘Bied nabestaanden na zelfdoding meer openheid’

  • Evelyn Klein Haneveld nieuwe directeur Zorg bij Transfore

  • Handreiking onveiligheid in gezinssituaties

  • Proactieve zorgbemiddeling in ggz

Zoeken


 

Social media


FacebookTwitterLinkedInInstagram

 

Weesperzijde 10-H   |   1091 EA Amsterdam   |  info@ggztotaal.nl   |   Webdesign PEW

Copyright 2026 - GGZ Totaal
Inloggen | Ziber Website | Design by PEW Grafisch ontwerpstudio